Koszyk 0
Opis:
Po raz pierwszy w Polsce fascynująca biografia szwedzkiej pisarki Tove Jansson - autorki Muminków. Wspaniała opowieść o malowaniu, pisaniu i Muminkach oraz wspólnym życiu z graficzką Tuulikki Pietil, autorką wielu rysunków do książek Tove, z która związana była przez ponad 40 lat, aż do śmierci. Fantastyczne zdjęcia i reprodukcje nigdzie dotąd nie publikowane tworzą niezwykły klimat tej niezwykłej Książki.
Mniej Więcej
  • Boel Westin
  • 2012
  • 0
  • 512
  • 242
  • 165
  • *, 9788393375875
  • 9788393375875
  • ZAQYR

Recenzje czytelników

Historia pewnego (s)tworzenia

Ocena:
Autor:
Data:
Dawno, dawno temu, lecz nie na tyle dawno, aby najstarsze żyjące pokolenie tego nie pamiętało, Europę i świat ogarnęła wielka i wyniszczająca wojna. To była już druga wojna w tym stuleciu. Ludzi ogarnęło szaleństwo nienawiści. Mężczyźni z bronią w ręku poszli na front, kobiety i dzieci zostały w domach drżąc o swoich najbliższych. Wielu zginęło, wielu przepadło bez wieści, wielu ucierpiało. Jedno jest pewne, nikt nie wyszedł bez szwanku z tego potwornego konfliktu ... Był rok 1939 kiedy to wszystko się zaczęło. Dokładnie pierwszego września (chociaż niektórzy się spierają, że początek konfliktu to jednak rok 1941). Podobno lato 1939 w Europie było wyjątkowo ciepłe. Sierpień zaś w szczególności. W tym samym roku, kiedy Europę pochłonęła bratobójcza walka, na jej północnym krańcu do życia powołany został pewny mały i niepozorny troll. Muminek mu było na imię. Wbrew całej wojennej zawierusze. Narodził się w umyśle genialnym i wyjątkowym. W umyśle kobiety wyjątkowej – Tove Jansson. „Małe trolle i duża powódź” to pierwsza część opowiadania o Muminkach, napisana została w 1939 (wydana w 1945) i stanowi przykład fascynującego literackiego eskapizmu (zresztą, czy ja kogokolwiek muszę w tej materii przekonywać?!).

Trolle, Niuchacze, Muminki to tylko jeden z wielu projektów wszechstronnie utalentowanej Jansson. Jej artystyczne zainteresowania wybiegały daleko poza literacką formę wyrazu. Ta urodzona w 1914 roku w Helsinkach artystka, znana przede wszystkim jako „Mama Muminków”, była także, albo przede wszystkim malarką, ilustratorką, rysowniczką a dopiero później pisarką. Tak właśnie siebie chciała postrzegać. Tak właśnie przedstawiła ją Boel Westin autorka w książki „Tove Jansson: Mama Muminków”. W tej publikacji trudno więc szukać sensacyjnych smaczków z prywatnego życia Jansson. To wydawnictwo poświęcone zostało przede wszystkim twórczości fińskiej artystki. I świetnie, bowiem trzyma, od pierwszej aż po ostatnią stronę, bardzo wysoki poziom merytoryczny. Bez zbędnego zaglądania pod kołderkę. A to w dzisiejszej literaturze biograficznej zaiste rzadkość.

Tove Jansson urodziła się w rodzinie o bogatych inklinacjach artystycznych. Ojciec, Viktor, zwany w rodzinie „Faffanem”, był rzeźbiarzem. Matka, Signe „Ham” Hammarsten-Jansson szwedzką ilustratorką i graficzką. Mała Tove o wczesnego dzieciństwa miała szansę obcować ze sztuką przez duże „S”. Mimo początkowych planów nauki i kilku nieudanych prób dokończenia studiów na Akademii Sztuk Ateneum, młoda Tove zrezygnowała z kształcenia akademickiego (bo jak słusznie zauważył rzeźbiarz Felix Nylund, przyjaciel rodziny: "Kurwa, dziewczyno, nie chodzi się do szkoły, jak ma się talent!!!"). Następują pierwsze mniej lub bardziej udane próby malarskie, pierwsze zlecenia ilustratorskie i kolejne próby literackie. Jansson już od wczesnego dzieciństwa używała także słów, nie tylko farb, jako ważnego, lecz nie najważniejszego środka wyrazy. Potem nadchodzi wojna, która odciska na młodej kobiecie silne piętno. Ucieka więc w satyrę (rysunki Hitlera i Stalina dla pisma „Garm”), sfrustrowana faktem, że polityka nie pozwala jej na swobodę twórczą. Ucieka także w literaturę. Tworzy własny alternatywny świat do zastanej, niestabilnej rzeczywistości. Tak rodzą się Muminki, których powstanie okaże się przełomowym wydarzeniem w życiu malarki. Jednak nim nastąpi muminkowe szaleństwo ich pierwsze wydanie przejdzie niezauważone. Te sympatyczne stworki zyskają sławę dopiero po publikacji w prasie angielskiej. Odtąd jej życie podzielone zostanie na dwa etapy. Przed i po wydaniu przygód niezwykłych trolli. Kolejne lata jej życia upłyną w ich cieniu – „Moomin business”, jak zwykła mawiać Jansson. Medal Hansa Christiana Andersena, zakup legendarnej już wyspy Klovharun i budowa wymarzonego domu – to wszystko pokłosie tegoż genialnego, co czasochłonnego literackiego pomysłu. I Tuulikki Pietilä – wielka i ostatnia miłość Tove.

Tove Jansson zmarła w mieście swoich narodzin, w Helsinkach, w czerwcu 2001 roku. I dziś kojarzona jest głównie z sympatycznymi trollami. Lecz wydaje się, że autorce jej biografii zależało na ukazaniu czytelnikowi innego oblicza Jansson. Książka Westin to przede wszystkim próba nakreślenia sylwetki artystki wyjątkowej i naprawdę wszechstronnie uzdolnionej. Bo czyż nie zadziwiają i nie wzruszają nas ilustracje Tove do muminkowej serii? Czy nie zachwycają nas ilustracje do książek, takich jak „Hobbit, czyli tam i z powrotem” Tolkiena, czy do „Alicji w Krainie Czarów” Carrolla? A obrazy? A sakralne freski? A osobisty udział w budowie domu na wyspie? A wracając do trolli – ich wieloznaczność i szeroka kontekstualność? Dzielna, szalenie pracowita, mądra i niezwykła kobieta. Bardzo interesująca i pięknie wydana książka.

***

PS
Nie mogłam się powstrzymać. Krótka egzegeza Muminków:

Podobno pierwszy obrazek Maminka powstał na ścianie wygódki domku letniskowego a sama nazwa trolla powstała: „Imię Maminek pochodzi ze Szwecji (według genealogii), od pomysłowego wynalazcy, wujka Einera. Ostrzegał on swoją siostrzenicę Tove przed Muminkiem, ponieważ odkrył, że zagląda nocą do szafki z zapasami. Zimą trolle mogły według niego wyjść z ukrycia (mieszkały na przykład za kominkiem), otrzeć się noskami o nogi albo dmuchnąć szabrownikowi w kark.”

Wszystkie cytaty za: Boel Westin, „Tove Jansson: Mama Muminków”, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2012.
Czytaj dalej >> << Zwiń
Czy ta recenzja była przydatna?

Oto Tove

Ocena:
Autor:
Data:
Wiele osób słyszy: Tove Jansson i od razu myśli: Muminki. Oto biografia, która "odmuminkowuje" fińską (szwedzkojęzyczną) pisarkę. Boel Westin, autorka książki, opisuje chronologicznie bujne, a i w wielu momentach dramatyczne życie artystyczne Tove. Nie jest to biografia wyssana z palca, bo rzetelnie oparta na listach Tove (w tym również do najbliższcyh przyjaciół, kochanków i kochanek) oraz na jej pamiętniku, który pisała i i lustrowała praktycznie przez całe swoje życie ... Również największa miłość życia Tove i jej wieloletnia partnerka obdarzyła autorkę biografii swoim zaufaniem i wniosła wiele uwag. To jej dedykowana jest książka. W początkach kariery Tove Jansson była przede wszystkim malarką. I to bardzo dobrą. Wiele z jej dzieł zamieszczone zostało na stronicach grubej biografii. Ciekawy styl od początku zwiastuje, że drzemią w niej wielkie pokłady talentu. Jego ujście znajduje i drugą drogę - pisarstwo. Muminki rozsławiły Tove jako pisarkę na cały świat, ale biografia bardzo szczegółowo opisuje cały proces wyrabiania przez Tove charakterystycznego stylu i języka. Powieści pisze przeróżne, nie wzgardziła też zleceniem na poradniki czy na podręcznik do nauki języka. Ale ostatecznie całym sercem i mocą twórczą daje się w końcu ponieść w krainę Muminków. W Dolinę, gdzie postacie i nastroje mają bezpośrednie odniesienie do postaci i przeżyć z jej osobistego życia. Może być to zaskoczeniem dla tych wszystkich, którzy w Dolinie Muminków nie doszukiwali się do tej pory drugiego dna. A jest ono bardzo grube i wyłożone mnóstwem szczegółów. Pięknie wydana okazała księga to portret Tove, która posiada ów wielki talent, jaki zdarza się "raz na milion". Czytaj dalej >> << Zwiń
Czy ta recenzja była przydatna?

Dodaj recenzję

Dołącz do grona naszych recenzentów. Dziel się z innymi miłośnikami książek wrażeniami z lektury. Cenimy wszystkie opinie naszych czytelników, stąd też w podziękowaniu za każdą opublikowaną recenzję proponujemy rabat - 5% na kolejne zakupy ...

Jak to działa?

Wyszukujesz książkę, którą chcesz się podzielić z innymi czytelnikami.
Piszesz recenzję. Logujesz się.
Możesz napisać kilka słów o sobie i wgrać swoje zdjęcie albo wybrać ilustrację z bazy awatarów.
Twoja recenzja czeka na akceptacje i publikację.
Po jej zatwierdzeniu:
a) otrzymasz w ciągu 24 godzin 5% kod rabatowy na kolejne zakupy.
- Rabat nie obejmuje podręczników.
- Kod rabatowy jest ważny miesiąc. Należy użyć go w czasie składania zamówienia.
b) dołączasz do grona recenzentów.

Więcej Zwiń

Twoja ocena

Zostaną nagrodzone najciekawsze wypowiedzi świąteczne w formie polecenia książki na prezent połączonego ze wspomnieniem świąt dzieciństwa, refleksją, dedykacją.