Koszyk 0
Opis:
C.S. Lewis już w latach 40. obserwował pojawienie się prądów myślowych, które w imię postępu i rozwoju zaprzeczają samej istocie człowieka; odrzucają to, co jest wpisane w ludzką naturę, a relatywizując wszystkie wartości, tworzą karykaturę człowieczeństwa. Czy zjawiska te dziś wygasły, czy przeciwnie, przybrały na sile? Ich odbicia możemy szukać nie w pismach filozoficznych, ale w szeroko rozpowszechnionym sposobie myślenia, dominujących ideologiach i współczesnym ustawodawstwie ... Koniec człowieczeństwa, uznawany za jedną z najważniejszych - obok "Chrześcijaństwa po prostu" książek C.S. Lewisa na temat etyki, to błyskotliwa i brawurowo napisana apologia uniwersalnego prawa moralnego. Wychodząc od problemu edukacji i odnosząc się do dziedzictwa różnych kultur, Lewis pokazuje, że istnieje jeden, wspólny i niezmienny kodeks moralny, który możemy odnaleźć zarówno w Biblii, jak pięknych wersach Eddy poetyckiej czy w zasadach Tao. Prawo moralne od zawsze wpisane jest w serce człowieka, a wszelkie próby sztucznego modyfikowania go, stwarzania "nowego człowieka" czy "pokonania ludzkiej natury" oznaczają walkę z samym człowieczeństwem. Czytaj dalej >> << Zwiń
  • Esprit
  • miękka
Mniej Więcej
  • Clive Staples Lewis
  • 2013
  • 128
  • 200
  • 130
  • 978-83-63621-18-6
  • 9788363621186
  • ZAY0H

Recenzje czytelników

***

Ocena:
Autor:
Data:
"Wiara w dogmat o istnieniu obiektywnych wartości jest niezbędna, by pojęcie władzy niebędącej tyranią i posłuszeństwa niebędącego niewolnictwem miało w ogóle rację bytu."


"Koniec człowieczeństwa" to zbiór trzech esejów pierwotnie wygłoszonych jako cykl wykładów w King's College w Newcastle w 1943 roku. Obok "Chrześcijaństwa po prostu" są uznawane za jedne z najważniejszych tekstów C.S ... Lewisa poruszających kwestię etyki i stanowią wyraz jego głębokiej troski nad kierunkiem, w jakim zmierza ludzkość; ludzkość odrzucająca tradycyjne wartości i uniwersalny kodeks moralny będący spuścizną tysiącleci cywilizacji, zaprzeczająca swemu człowieczeństwu.

Wszystkie trzy eseje stanowią skończoną całość, a każdy kolejny tekst jest uzupełnieniem, rozszerzeniem i kontynuacją poprzedniego. Choć nie są zbyt obszerne objętościowo, ich treść jest kwintesencją myśli Lewisa: niewiarygodnie bogata, wielowymiarowa, pełna literacko - filozoficzno - religijnych odniesień, błyskotliwa, cudownie logiczna. To prawdziwe wyzwanie, a zarazem intelektualna i duchowa uczta. Każda myśl warta jest głębszej zadumy i dłuższej analizy, wymaga całkowitego zaangażowania i niezłej umysłowej gimnastyki, ale przyjemności płynącej z obcowania z prozą autora nie da się z niczym porównać. Jego wywody charakteryzuje nieubłagana logika i intelektualna wirtuozeria, a zarazem głęboka i autentyczna wrażliwość prawdziwego humanisty.

W pierwszym eseju zatytułowanym "Ludzie bez torsów" Lewis pochyla się nad kwestią współczesnej edukacji podkreślając znaczenie coraz częściej zarzucanej praktyki wpajania młodym ludziom podstawowych zasad etycznych i tradycyjnych wartości. Ten uniwersalny kodeks moralny, zwany dalej przez autora Tao, ma swoje źródło w systemach filozoficznych i religijnych różnych kultur, jest niezmienny i wspólny dla całej ludzkości; można go odnaleźć w Biblii, egipskiej Księdze Umarłych, babilońskich i konfucjańskich tekstach, nordyckiej Eddzie Poetyckiej czy filozofii platońskiej. Prawo moralne jest od zawsze wpisane w naturę człowieka, a jego wpojenie powinno być celem edukacji, która dziś kształtuje "ludzi bez torsów" - z mocno rozwiniętym intelektem, ale upośledzonych w kwestii moralności.

"Dawna edukacja traktowała uczniów tak, jak dorosły ptak traktuje młode ptaki ucząc je latać; nowa traktuj ich raczej jak hodowca drobiu, który stara się uzyskać u młodych ptaków cechy, o których one same nie mają pojęcia."


W eseju "Droga" C.S. Lewis uświadamia zagrożenie wynikające z coraz powszechniejszej tendencji kwestionowania i odrzucania tradycyjnych wartości na rzecz nowych, "prawdziwych". Udowadnia, że podważanie systemu Tao i ustanawianie zamiast niego innego systemu wartości jest wewnętrznie sprzeczne, gdyż wszystko, co uznajemy za nowy, składa się z fragmentów Tao wyrwanych z kontekstu i przerobionych wedle doraźnych potrzeb. Ludzki umysł nie jest w stanie wymyślić nowych idei i wartości, a wszelkie prądy filozoficzne, które tak twierdzą, przeczą same sobie (komunizm, faszyzm, nazizm, eugenika). Wbrew pozorom to, co one proponują, to nie postęp moralny, ale karykatura humanizmu.

"Bunt nowych ideologii przeciwko Tao jest buntem gałęzi przeciwko drzewu."


W eseju "Koniec człowieczeństwa" Lewis udowadnia, że powszechne w dzisiejszych czasach dążenie do sprawowania całkowitej kontroli nad naturą to w istocie panowanie jednych ludzi nad innymi. Wyzwalanie się z tradycyjnych wartości, kształtowanie człowieka przez człowieka - czyli pokonanie ludzkiej natury oznaczają walkę człowieka z samym sobą, dehumanizację, pustkę. Postęp nie polega na wymyślaniu nowych ideologii i zastępowaniu nimi istniejącego kodeksu moralnego, modyfikowaniu ludzkości w dowolny sposób, a do tego właśnie zmierzamy.

"Przejrzeć wszystko na wylot oznacza nie widzieć nic."


Jestem oczarowana prozą Lewisa. Tu każde słowo, każda myśl zapada głęboko w pamięć, wwierca się w umysł, jest punktem wyjścia dla niezliczonych refleksji. Nikt dotąd tak dobitnie, błyskotliwie, a zarazem klarownie nie przeanalizował mechanizmów dehumanizacji, nie ujął swoich spostrzeżeń na temat ludzkiej natury, zagrożeń i wyzwań, przed jakimi stoi ludzkość tak wszechstronnie, przenikliwie, wizjonersko, nie nadał swoim wywodom takiej głębi, jak C.S. Lewis właśnie. Odwołując się do kulturowej spuścizny ludzkości, przytaczając liczne fragmenty myśli filozoficznej, systemów religijnych i koncepcji literackich wypracowanych przez człowieka na przestrzeni tysiącleci, jasno określa, na czym polega człowieczeństwo i przestrzega przed postępującą dehumanizacją, która dziś przejawia się w szeroko rozpowszechnionym sposobie myślenia, dominujących ideologiach, a nawet we współczesnym ustawodawstwie. Warto poświęcić chwilę tej lekturze będącej błyskotliwą, krytyczną analizą naszych czasów, warto podjąć wyzwanie i przekonać się, że tekst sprzed siedemdziesięciu lat wciąż jest przerażająco aktualny. Warto choćby dlatego, że obcowanie z prozą Lewisa jest niezapomnianym przeżyciem.
Czytaj dalej >> << Zwiń
Czy ta recenzja była przydatna?

Ile zostało człowieka w człowieku?

Ocena:
Autor:
Data:
Clive Staples Lewis, autor niezapomnianej serii książek dla dzieci cieszy się ogromną sławą i popularnością. Choć to „Opowieści z Narnii” przyniosły mu rozgłos, niemniej jednak to jego twórczość eseistyczna i krytyczna wyniosła go do rangi autorytetu.
Tomik „Koniec człowieczeństwa” zawiera trzy eseje – „Ludzie bez torsów”, „Droga” i tytułowy „Koniec człowieczeństwa”, które autor wygłosił w lutym 1943 r., jako cykl wykładów w King’s College w Newcastle ... Wspólnym tematem wszystkich tekstów jest problem etyki i moralności.
Krótko mówiąc autor wysuwa twierdzenie, że moralność jest jednym z elementów natury człowieka. Jest czynnikiem łączącym wszystkie religie, występuje w każdej filozofii. Edukacja powinna rozwijać w ludziach etyczne wartości, a nie tylko dbać o stan ich wiedzy i ćwiczyć intelekt. Rozwój świata, pęd ku nowoczesności sprawia, że zatracają się najistotniejsze wartości w naszym życiu, a szeroko rozumiana moralność i człowieczeństwo schodzą na dalszy plan.
Tym co uderza w esejach Lewisa jest ich uniwersalność. Pokuszę się nawet o stwierdzenie, że w czasach obecnych teksty te są nawet bardziej aktualne niż siedemdziesiąt lat temu. Dzisiejsze społeczeństwo żyje w biegu, podstawowe wartości moralne już dawno zastąpione zostały słowem „tolerancja” i „racjonalizm”, a rozwój nauki odbywa się bez względu na konsekwencje. Ciekawa jestem co na temat kondycji współczesnego świata miałby do powiedzenia autor.
Ciężki, akademicki styl pisarza sprawia, że nie jest to książka dla masowego odbiorcy. Jej lektura wymaga ciągłego skupienia i koncentracji. Z kolei czytelnicy, którzy oczekują od książek nie tylko rozrywki, ale czegoś więcej, będą zachwyceni, gdyż proza C.S. Lewisa to prawdziwa intelektualna uczta. Eseje zawarte w tomiku zmuszają do myślenia, poruszają sumienie, są jak kamień w bucie, który cały czas uwiera. Przecież wszyscy widzimy w jakim kierunku zmierza dzisiejszy świat, a jednak nie robimy nic, aby zapobiec całkowitemu upadkowi moralności. Nawet jeśli się buntujemy, to robimy to w ciszy własnych domów. Nikt z nas nie chce zostać wyśmiany, nazwany zacofanym i staroświeckim. Ta niewielka książeczka jest jak mocne uderzenie pięścią w stół, które ma szansę obudzić tych będących w letargu. Jeśli dzięki lekturze Lewisa choć jedna osoba zmieni swoje podejście do życia, to znaczy, że warto było wydać ten tomik.
Zachęcam wszystkich również do zerknięcia na obraz Hieronima Boscha, którego fragment znajduje się na okładce książki. Pomyślcie choć chwilę ile człowieczeństwa pozostało jeszcze w nas samych.
Polecam!
Czytaj dalej >> << Zwiń
Czy ta recenzja była przydatna?

Dodaj recenzję

Dołącz do grona naszych recenzentów. Dziel się z innymi miłośnikami książek wrażeniami z lektury. Cenimy wszystkie opinie naszych czytelników, stąd też w podziękowaniu za każdą opublikowaną recenzję proponujemy rabat - 5% na kolejne zakupy ...

Jak to działa?

Wyszukujesz książkę, którą chcesz się podzielić z innymi czytelnikami.
Piszesz recenzję. Logujesz się.
Możesz napisać kilka słów o sobie i wgrać swoje zdjęcie albo wybrać ilustrację z bazy awatarów.
Twoja recenzja czeka na akceptacje i publikację.
Po jej zatwierdzeniu:
a) otrzymasz w ciągu 24 godzin 5% kod rabatowy na kolejne zakupy.
- Rabat nie obejmuje podręczników.
- Kod rabatowy jest ważny miesiąc. Należy użyć go w czasie składania zamówienia.
b) dołączasz do grona recenzentów.

Więcej Zwiń

Twoja ocena

Zostaną nagrodzone najciekawsze wypowiedzi świąteczne w formie polecenia książki na prezent połączonego ze wspomnieniem świąt dzieciństwa, refleksją, dedykacją.