Koszyk 0
Opis:
Myć się czy się nie myć? Historycznie biorąc, odpowiedź wcale nie jest oczywista. Przez długie wieki nie chodziło o kąpiel, lecz o czystość – odpowiednio pojętą. Ta książka zasłużonego francuskiego historyka życia codziennego Georges’a Vigarella (ur. 1941) rozważa poczucie i normy „czystości” na tle procesu cywilizacyjnego od średniowiecza do dziś. Człowiek „czysty” nie zawsze oznaczał człowieka umytego. Powszechnie znane a bardzo nam niemiłe przygody woni ... by nie rzec odoru cielesnego w minionych stuleciach (zebrane tu przykłady co wrażliwsi czytelnicy zapewne ominą) mają przyczyny w dominującym w danej epoce pojmowaniu ciała, zdrowia i środowiska. Na przykład długi okres w epoce nowożytnej obaw przed szkodliwością wody brał się z poglądów (i przesądów) ówczesnych nauk. Autor pokazuje ewolucję rozumienia czystości także w kontekście zmian relacji między ciałem a „publicznością”. Wystarczy sobie uświadomić wysoko urodzone ciało najpierw publicznie strojone i pielęgnowane, a potem stopniowo wycofywane w intymność i zamykane w łazience. O wszystkim tym Vigarello pisze jak zwykle frapująco w tej książce bogatej w faktografię i nader użytecznej, bo pokazującej na żywym procesie abstrakcyjną tezę o historycznej zmienności sensu pojęć. Czytaj dalej >> << Zwiń
Mniej Więcej
  • Georges Vigarello
  • 2012
  • 0
  • 332
  • 195
  • 120
  • 97883-61182-894
  • 9788361182894
  • ZANCH

Recenzje czytelników

Historia czystości i brudu

Ocena:
Autor:
Data:
Historia czystości i brudu. Higiena ciała od czasów średniowiecza Georgesa Vigarello zadaje nam fundamentalne pytanie: myć się czy się nie myć? Wbrew pozorom jeszcze nie tak dawno nie było łatwo na nie odpowiedzieć.

Georges Vigarello, najbardziej znany francuski „historyk ciała”, dzięki wydawnictwu Aletheia stał się także popularny w kraju nad Wisłą. Jego Historia otyłości, Historia Gwałtu, Historia urody czy monumentalna Historia ciała (red ... ) dobrze wpisały się w nurt historii życia codziennego i zdobyły rzesze fanów. Nie inaczej będzie z jego Historią czystości i brudu. Higieną ciała od czasów średniowiecza. Książka Le Propre et le Sale: L'hygiène du corps depuis le Moyen-Age to jedna z wcześniejszych prac autora, bowiem z 1985 roku, jednak chyba najbardziej wciągająca i zmuszająca do refleksji. Bo co w nas budzi większe emocje (szczególnie w dzieciństwie) niż mydło i kąpiel?

Tytułowa historia jest stara jak historia ludzkości. A jednocześnie prawie nieznana. Niezauważalna, bo codzienna, zwykła, błaha. Georges Vigarello udowadnia, że to błąd. Jego opowieść, to ukazanie głębokiego procesu cywilizacyjnego, wrażeń cielesnych i szlifowania manier, pielęgnacji ciała rozgraniczającej to co intymne, a to co społeczne. Jak zauważa autor „jest to historia rosnącej wagi kultury w świecie bezpośrednich doznań”.

Autor zaczyna swoją opowieść mniej więcej w XVI wieku (choć cofa się wiele razy do poprzednich stuleci – vide sprawa dość popularnych łaźni w średniowieczu, zamykanych w epoce nowożytnej) by skończyć na współczesności. Śledzi zmiany i normy czystości, np. „suchą” toaletę dworzan, którzy wycierali twarz białym płótnem, zamiast się umyć, co było zupełnie „rozsądne” w XVII wieku, a dziś całkiem niezrozumiałe. Właśnie na ukazaniu norm czystości, higieny, zachowaniu i mentalności, sposobnie doznawania skupia się autor obrazując przykłady za pomocą pamiętników, listów, sztuk plastycznych.

Historia czystości jest historią społeczną. Łączy się i przeplata z historią ukazywania ciała, bielizny, zdrowia, etc. Szczególnie ciekawe, jeżeli chodzi o zdrowie, są XVII-wieczne przestrogi przed kąpielą (zaczynające epokę brudu! Warto zauważyć że niesłusznie oskarżano epokę Wieki Średnie o wszelkie nieczystości i „ciemnotę”, gdy tymczasem w średniowiecznym Krakowie prosperowało piętnaście łaźni! Vide: Życie miasta średniowiecznego, Henryk Samsonowicz). Woda, która się „wsącza” może wszak uszkodzić ciało. Budząca niepokój gorąca substancja wnikająca w ciało sprawia, że narządy są bardziej delikatne, otwiera szeroko pory na niezdrowe powietrze! „Łaźnie i kąpiele i ich skutki, nagrzanie ciała i humory, które osłabiają ciało i otwierają pory, są przyczyną śmierci i choroby” grzmią XVI-wieczni higieniści, a łaźnie stają się podejrzane, nie tylko za sprawą rozluźnienia obyczajów, którym hołdują kuracjusze. XVI i XVII wiek to pewna granica jeżeli chodzi o higienę, a jednocześnie znakomity przyczynek do poznania historii czystości i brudu.

Tradycyjnie jak w każdej pracy Vigarello wydanej przez wydawnictwo Alatheia „przyczepię” się do paru spraw. Z uporem maniaka pozycje bibliograficzne z których korzystał autor trzeba odszukiwać w rozbudowanych przypisach. Nie jest to łatwe, bo Vigarello korzysta z imponującego materiału źródłowego: masy różnych listów, pamiętników, gazet, opracowań dotyczących poszczególnych kwestii higieny, danego miejsca czy biografii.

Czy wygodniej jest korzystać z przypisów pod tekstem czy na końcu rozdziału czy książki to już sprawa indywidualnych preferencji. W przypadku Alathei – przypisy zgrupowane są na końcu książki (prawie 50 stron dość skomplikowanych przypisów), co nie wydaje mi się najlepszym pomysłem, ale c’est la vie.

Historia czystości i brudu. Higiena ciała od czasów średniowiecza Georgesa Vigarello to jedna z ciekawszych pozycji na temat historii życia codziennego, a jeżeli chodzi o higienę – najbardziej frapująca i zmuszająca do otwarcia się na mentalność średniowieczno-nowożytną, tak dokładnie i obrazowo przywróconą do życia przez francuskiego historyka. Mimo stricte naukowego charakteru, wiele satysfakcji i odkryć dostarczy także laikowi. Bo mycie i toaleta w XXI wieku dotykają każdego z nas. Gdy uświadomimy sobie, jak wpływały na losy ludzkości, nieco inaczej będziemy zerkać porankiem na mydło.

Dariusz Wierzański
Czytaj dalej >> << Zwiń
Czy ta recenzja była przydatna?

Czysto czy brudno?

Ocena:
Autor:
Data:
Dobrze się czyta, a zarazem przenosi się w świat, który niby znamy, a tak szczerze - zaskakuje nas z każdą przeczytaną stroną książki. Higiena - podstawy niby tema, każdy zna, ale co mamy na myśli mówiąc czysto, brudno? Czytając książkę - otwieram ze zdumienia oczy i nie wiem czy znalazłabym się w XVII-wiecznym otoczeniu ludzi. Jednak wraz z książką próbuję to otoczenie zrozumieć i zaskakuję samą siebie!!!
Czy ta recenzja była przydatna?

Dodaj recenzję

Dołącz do grona naszych recenzentów. Dziel się z innymi miłośnikami książek wrażeniami z lektury. Cenimy wszystkie opinie naszych czytelników, stąd też w podziękowaniu za każdą opublikowaną recenzję proponujemy rabat - 5% na kolejne zakupy ...

Jak to działa?

Wyszukujesz książkę, którą chcesz się podzielić z innymi czytelnikami.
Piszesz recenzję. Logujesz się.
Możesz napisać kilka słów o sobie i wgrać swoje zdjęcie albo wybrać ilustrację z bazy awatarów.
Twoja recenzja czeka na akceptacje i publikację.
Po jej zatwierdzeniu:
a) otrzymasz w ciągu 24 godzin 5% kod rabatowy na kolejne zakupy.
- Rabat nie obejmuje podręczników.
- Kod rabatowy jest ważny miesiąc. Należy użyć go w czasie składania zamówienia.
b) dołączasz do grona recenzentów.

Więcej Zwiń

Twoja ocena