Książka

Raju nie będzie Tomasz Jastrun

Tomasz Jastrun w zbiorze opowiadań „Raju nie będzie” udowadnia, że nawet o sprawach najtrudniejszych da się mówić z ironią, humorem i niezwykłą czułością dla ludzkich słabości. Bo przecież życie to nie tylko wielkie dramaty i chwile, w których brakuje nam słów. To również małe absurdy, śmiesznostki, codzienne potknięcia i sytuacje, w których najchętniej pokiwalibyśmy głową, mówiąc: „No cóż, samo życie!”. To książka, po którą szczególnie warto sięgnąć w tych dniach, kiedy częściej myślimy o tych, których nie ma już wśród nas. O przemijaniu, o utraconej bliskości, o wspomnieniach, które zostają, i o sprawach, na które w codziennym pędzie często nie mamy czasu. Ale nie spodziewajcie się lektury, która przygniecie Was smutkiem. Tomasz Jastrun potrafi wzruszyć, skłonić do zadumy, a chwilę później wywołać uśmiech. I właśnie to bardzo mi się w tej książce podoba. Autor zagląda do naszej codzienności. Do rodzinnych kuchni i salonów, sypialni małżonków i kochanków, sklepów i szpitali. Przygląda się miłości, rozstaniom, młodości, chorobom i starości. Nie omija ludzkich słabości, skrywanych pragnień ani grzeszków, o których niekoniecznie chcielibyśmy opowiadać głośno. Robi to jednak bez zbędnego moralizowania, za to z ironią, przenikliwością i poetycką wrażliwością. Ileż tu prawd o nas samych! Takich, które niby znamy, ale jakoś nie bardzo chcemy się z nimi konfrontować. Odkładamy je na później, udajemy, że nas nie dotyczą, albo zakładamy, że jeszcze mamy mnóstwo czasu. Starość? Oczywiście, wszyscy się starzeją, tylko nie my! I właśnie o tym jest między innymi „Lokator” — opowiadanie, które szczególnie zapadło mi w pamięć. Bo przecież starość rzadko puka do drzwi z zapowiedzią. Często orientujemy się, że nadeszła, dopiero wtedy, gdy zaczyna urządzać się w naszym życiu. A my wciąż czujemy się młodsi, niż wskazywałaby metryka, i nie bardzo rozumiemy, kiedy właściwie to wszystko się wydarzyło. Tomasz Jastrun potrafi uchwycić takie momenty znakomicie. Pokazuje nasze przywary, lęki, śmiesznostki i sprzeczności. Nie idealizuje człowieka, ale też go nie przekreśla. Bo przecież jesteśmy niedoskonali, czasem śmieszni, czasem nieznośni, czasem zagubieni. Kochamy, tęsknimy, popełniamy błędy, próbujemy naprawiać to, co zepsuliśmy, i jakoś radzimy sobie z tym całym zamieszaniem zwanym życiem. Ogromnym atutem tej książki jest język. Tomasz Jastrun pisze znakomicie! Celnie, błyskotliwie, z wyczuciem i bez niepotrzebnego rozwlekania myśli. To krótkie opowiadania, ale nie dajcie się zwieść ich objętości. Czasem wystarczy kilka stron, jedno zdanie czy trafna obserwacja, żeby czytelnik zatrzymał się na dłużej. Zastanowił, uśmiechnął, a czasem poczuł lekkie ukłucie, bo nagle okazuje się, że autor opisał coś, co doskonale znamy z własnego życia. Ale też nie ma co się temu dziwić, bo przecież autor to poeta, pisarz i felietonista. Za to najbardziej lubię taką literaturę. Nie dostajemy gotowych recept ani odpowiedzi na wszystkie pytania. Dostajemy za to okazję do przyjrzenia się sobie i innym z nieco innej perspektywy. Bez zadęcia, bez udawania, że wszystko jest piękne i uporządkowane. A tytuł? „Raju nie będzie”. Przewrotny, trochę ironiczny, a jednak skłaniający do myślenia. Może rzeczywiście nie ma sensu czekać na idealne życie, idealny moment czy idealne okoliczności. Może zamiast wypatrywać raju, warto uważniej przyjrzeć się temu, co mamy tu i teraz. Bo pomiędzy codziennymi rozkoszami i rozpaczami zdarzają się przecież chwile, dla których warto żyć. Bliskość drugiego człowieka, rozmowa, wspomnienie, śmiech, obecność kogoś, kto jest dla nas ważny. A kiedy tej osoby zabraknie, pozostaje pamięć. I może właśnie dlatego ta książka tak dobrze pasuje do nadchodzących dni. Przypomina o przemijaniu, ale nie odbiera nadziei. Pozwala pomyśleć o sprawach ostatecznych bez konieczności pogrążania się w smutku. Bo przecież o śmierci można mówić poważnie, nie tracąc poczucia humoru, a o życiu — z uśmiechem, nawet jeśli czasem bywa ono trudne. Polecam Wam „Raju nie będzie” Tomasza Jastruna. Czytajcie powoli, zatrzymujcie się przy tych krótkich historiach i pozwólcie sobie na chwilę refleksji. To książka, która nie obiecuje raju, ale pomaga lepiej zrozumieć nasze ziemskie życie — ze wszystkim, co w nim piękne, trudne, wzruszające i zwyczajnie ludzkie.