Koszyk 0

Powstanie ‘44

Wiele słów powiedziano o Powstaniu Warszawskim. Czasami mam wrażenie, że o kilka za dużo. Czy mądre, czy głupie, padające słowa zawsze są emocjonalne. Ciągle żyjemy historią. Rok w rok na nowo przeżywamy i roztrząsamy tragedię i chwałę mieszkańców Warszawy. Ciężki to temat. Chyba jeden z najcięższych w naszym kraju.

Wraz ze zbliżaniem się kolejnej rocznicy powstania, studia telewizyjne znowu wypełnią się wszystkowiedzącymi, gadającymi głowami, debatującymi po raz tysięczny czy powstanie miało sens, czy było dobrze przygotowane, czy było… Pytaniom i gdybaniom nie ma końca. Do tej pory o powstaniu zdołali się wypowiedzieć chyba już wszyscy. Od osób posiadających odpowiednią wiedzę i autorytet, takich jak historycy i uczestnicy, po osoby które zdecydowanie powinny milczeć. Bo co może wiedzieć o walce i poświęceniu dziesiątków tysięcy ludzi polityk czy celebryta? Żałośnie mało, ale i tak się wypowie i doleje oliwy do wiecznie płonącego ognia narodowego sporu. Te same spory zaczną się pewnie w wielu domach. Każdy będzie musiał mieć swoje zdanie. Oczywiście swoje to jedyne prawdziwe i niepodważalne.

A co ja uważam? Ano nic nie uważam. Jak mógłbym, siedząc teraz w wygodnym fotelu z pełnym brzuchem i palcami bolącymi od ścianki wspinaczkowej, a nie karabinu, oceniać decyzję setek tysięcy ludzi, by walczyć, zamiast żyć dalej na kolanach. Nie chcę i nie potrafię. Wydaje mi się, że mało kto ma prawo do takich sądów.

Jednymi z nielicznych są sami powstańcy. To już ostatnie momenty, by posłuchać, co myślą. Nie zostało ich wielu. Ale wstrzemięźliwe i trzeźwe potrafią być ich słowa, zwłaszcza w porównaniu do gładkich i pustych zdań polityków. Przez lata komunizmu zmuszani do milczenia, teraz spisują swoje wspomnienia. Nie tak dawno ukazały się na przykład Łączniczki. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego czy Made in Poland, czyli opowieści jednego z ostatnich żyjących żołnierzy Kedywu.

Co my wiemy o powstańcach? Nie tylko zresztą o nich, ale i o zwykłych mieszkańcach Warszawy i ich codziennej walce o przetrwanie w płonącym mieście. Tak skupiamy się na historii i tak zwanym „big picture”, że zapominamy o zwykłych ludziach. Wstrząsającym przypomnieniem może być książka Dzieci '44. Wspomnienia dzieci powstańczej Warszawy. Świetne recenzje zbierają też Dziewczyny z Powstania, historie kobiet biorących udział w walkach.

Nasza wiedza o Powstaniu Warszawskim ogranicza się tylko do pięknie brzmiących ogólników. Mamy w głowach kilka zdjęć, dat, liczb… niektórzy z nas wspomnienia z wizyty w Muzeum Powstania Warszawskiego. Ale poza tym? Warto więc przeczytać którąś z popularnonaukowych książek. Bardzo ciekawą pozycją jest książka uczestnika powstania Jana Ciechanowskiego Powstanie Warszawskie, krytykująca decyzję o podjęciu walki. Innym, zdecydowanie bardziej neutralnym dziełem, są Kroniki Powstania Warszawskiego Andrzeja Kunerta.

Mówi się, że Józef Korzeniowski, znany szerzej jako Joseph Conrad, miał ogromny wpływ na angielskie pisarstwo. On, obcy w obcym kraju, zdołał wydobyć nową jakoś z języka angielskiego. Może podobnie ma się sprawa z historią: dopiero pozbawiony stereotypów i narodowych „okularów” człowiek z zewnątrz potrafi wydobyć nowy sens i prawdę z dziejów innego narodu. Mowa oczywiście o jednym z najbardziej znanych w kraju historyków, Normanie Daviesie, i jego książce Powstanie '44. Nie jest to jedyna pozycja autorstwa zagranicznego historyka. Określana przez wielu jako najlepsza książka o powstaniu Warszawa 1944. Tragiczne Powstanie Alexandra Richie zbiera bardzo pozytywne recenzje.

Zawsze mnie zaskakiwało, że gdy inne narody z łatwością przenosiły swoje mity narodowe do kultury masowej, my się przed tym wzbranialiśmy. Przynajmniej jeżeli chodzi o literaturę. Ze świecą możemy szukać książek rozrywkowych dotyczących legionów, konspiracji, zaborów czy wreszcie Powstania Warszawskiego. A szkoda, bo co lepiej przechowuje i promuje pamięć o jakimś wydarzeniu niż kultura rozrywkowa? Dopiero niedawno zaczęło się to zmieniać. W znanym i lubianym cyklu powieści Marcina Ciszewskiego o alternatywnej historii wielokrotnie pojawia się Powstanie Warszawskie. Niedługo również na księgarskie półki trafi sensacyjna książka Jerzego Ciszewskiego (o jego ojcu, który przyjął pseudonim „Motz”) pod tytułem „Ojciec 44”. Doczekaliśmy się też wreszcie książki fabularnej skierowanej do młodszych czytelników. Galop 44, bo o niej mowa, może i jest pompatyczny, ale za to barwny i wciągający.

Autor: Mateusz Kaczyński

Kresy czyli obszary tęsknot 1 Kresy czyli obszary tęsknot Tadeusz Chrzanowski
30,18 34,90
Rabat 14% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Wieliczanie na opisanych fotografiach 1 Wieliczanie na opisanych fotografiach Wiesław Żyznowski
56,21 65,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Wielki zwrot. Ewolucja lewicy i odrodzenie idei społeczeństwa obywatelskiego 1956-1976 1 Wielki zwrot. Ewolucja lewicy i odrodzenie idei społeczeństw... Dariusz Gawin
42,66 44,90
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Siedem mitów Drugiej Rzeczypospolitej 1 Siedem mitów Drugiej Rzeczypospolitej Andrzej Garlicki
32,91 38,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Duchy polskich miast i zamków 1 Duchy polskich miast i zamków Paweł Zych Witold Vergas
32,11 34,90
Rabat 8% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
1945. Wojna i pokój 1 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska
38,06 44,99
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Krótka historia Kościoła katolickiego. Nowe spojrzenie 1 Krótka historia Kościoła katolickiego. Nowe spojrzenie Norman Tanner
42,23 45,90
Rabat 8% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Zbiegli naziści 1 Zbiegli naziści Gerald Steinacher
41,31 44,90
Rabat 8% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Szlak nadziei 1 Szlak nadziei Norman Davies Janusz Rosikoń
77,75 89,90
Rabat 14% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera 1 Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera Volker Koop
38,64 42,00
Rabat 8% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Ostatni lot 1 Ostatni lot Mieczysław Wyszkowski
23,95 28,00
Rabat 14% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Rozkaz zdławić powstanie. Niemcy i ich sojusznicy w walce z Powstaniem Warszawskim 1 Rozkaz zdławić powstanie. Niemcy i ich sojusznicy w walce z ... Tadeusz Sawicki
28,76 34,00
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Zdradzona Polska. Napaść Niemiec i Związku Sowieckiego na Polskę w 1939 roku 1 Zdradzona Polska. Napaść Niemiec i Związku Sowieckiego na Po... David G. Williamson
33,76 39,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Wybory do I Dumy Państwowej w Królestwie Polskim i części Kraju Zachodniego. Raporty polityczne Sergiusza Wittego 1 Wybory do I Dumy Państwowej w Królestwie Polskim i części Kr... Małgorzata Dajnowicz
32,99 39,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pamiętnik Paryski 1918-1919. Część 2.  Kroniki polskie. tom 20 Wyprzedaż 1 Pamiętnik Paryski 1918-1919. Część 2. Kroniki polskie. tom 20 Eugeniusz Romer
4,90 19,99
Rabat 75% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Dzieje Polski. Tom 3 Królestwo zwycięskiego orła 1 Dzieje Polski. Tom 3 Królestwo zwycięskiego orła Andrzej Nowak
75,51 83,90
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Genialni. Lwowska szkoła matematyczna 1 Genialni. Lwowska szkoła matematyczna Mariusz Urbanek
35,91 39,90
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Złoty sen. Rosja XIX-XX wieku. Sprawy i ludzie 1 Złoty sen. Rosja XIX-XX wieku. Sprawy i ludzie Andrzej Andrusiewicz
58,41 64,90
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Wielkie dni małej floty 1 Wielkie dni małej floty Jerzy Pertek
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Z wyroku Polski podziemnej. Dzieje oddziału 993/w kontrwywiadu komendy głównej AK 1 Z wyroku Polski podziemnej. Dzieje oddziału 993/w kontrwywia... Juliusz Kulesza
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Historia bez cenzury 1 Historia bez cenzury Wojciech Drewniak
31,22 36,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Czerwona zaraza 1 Czerwona zaraza Dariusz Kaliński
33,76 39,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Armia krajowa i nie tylko. Za i przeciw. Opowieści oficera kontrwywiadu 1 Armia krajowa i nie tylko. Za i przeciw. Opowieści oficera k... Juliusz Wilczur-Garztecki
7,49 9,99
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Poczet królów i książąt polskich 1 Poczet królów i książąt polskich Praca Zbiorowa
22,46 29,95
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Piechota atakuje 1 Piechota atakuje Erwin Rommel
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Polska. Opowieść o dziejach niezwykłego narodu 966-2008 1 Polska. Opowieść o dziejach niezwykłego narodu 966-2008 Adam Zamoyski
52,20 58,00
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
1945. Wojna i pokój 1 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska
38,06 44,99
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni