Koszyk 0

Powstanie ‘44

Wiele słów powiedziano o Powstaniu Warszawskim. Czasami mam wrażenie, że o kilka za dużo. Czy mądre, czy głupie, padające słowa zawsze są emocjonalne. Ciągle żyjemy historią. Rok w rok na nowo przeżywamy i roztrząsamy tragedię i chwałę mieszkańców Warszawy. Ciężki to temat. Chyba jeden z najcięższych w naszym kraju.

Wraz ze zbliżaniem się kolejnej rocznicy powstania, studia telewizyjne znowu wypełnią się wszystkowiedzącymi, gadającymi głowami, debatującymi po raz tysięczny czy powstanie miało sens, czy było dobrze przygotowane, czy było… Pytaniom i gdybaniom nie ma końca. Do tej pory o powstaniu zdołali się wypowiedzieć chyba już wszyscy. Od osób posiadających odpowiednią wiedzę i autorytet, takich jak historycy i uczestnicy, po osoby które zdecydowanie powinny milczeć. Bo co może wiedzieć o walce i poświęceniu dziesiątków tysięcy ludzi polityk czy celebryta? Żałośnie mało, ale i tak się wypowie i doleje oliwy do wiecznie płonącego ognia narodowego sporu. Te same spory zaczną się pewnie w wielu domach. Każdy będzie musiał mieć swoje zdanie. Oczywiście swoje to jedyne prawdziwe i niepodważalne.

A co ja uważam? Ano nic nie uważam. Jak mógłbym, siedząc teraz w wygodnym fotelu z pełnym brzuchem i palcami bolącymi od ścianki wspinaczkowej, a nie karabinu, oceniać decyzję setek tysięcy ludzi, by walczyć, zamiast żyć dalej na kolanach. Nie chcę i nie potrafię. Wydaje mi się, że mało kto ma prawo do takich sądów.

Jednymi z nielicznych są sami powstańcy. To już ostatnie momenty, by posłuchać, co myślą. Nie zostało ich wielu. Ale wstrzemięźliwe i trzeźwe potrafią być ich słowa, zwłaszcza w porównaniu do gładkich i pustych zdań polityków. Przez lata komunizmu zmuszani do milczenia, teraz spisują swoje wspomnienia. Nie tak dawno ukazały się na przykład Łączniczki. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego czy Made in Poland, czyli opowieści jednego z ostatnich żyjących żołnierzy Kedywu.

Co my wiemy o powstańcach? Nie tylko zresztą o nich, ale i o zwykłych mieszkańcach Warszawy i ich codziennej walce o przetrwanie w płonącym mieście. Tak skupiamy się na historii i tak zwanym „big picture”, że zapominamy o zwykłych ludziach. Wstrząsającym przypomnieniem może być książka Dzieci '44. Wspomnienia dzieci powstańczej Warszawy. Świetne recenzje zbierają też Dziewczyny z Powstania, historie kobiet biorących udział w walkach.

Nasza wiedza o Powstaniu Warszawskim ogranicza się tylko do pięknie brzmiących ogólników. Mamy w głowach kilka zdjęć, dat, liczb… niektórzy z nas wspomnienia z wizyty w Muzeum Powstania Warszawskiego. Ale poza tym? Warto więc przeczytać którąś z popularnonaukowych książek. Bardzo ciekawą pozycją jest książka uczestnika powstania Jana Ciechanowskiego Powstanie Warszawskie, krytykująca decyzję o podjęciu walki. Innym, zdecydowanie bardziej neutralnym dziełem, są Kroniki Powstania Warszawskiego Andrzeja Kunerta.

Mówi się, że Józef Korzeniowski, znany szerzej jako Joseph Conrad, miał ogromny wpływ na angielskie pisarstwo. On, obcy w obcym kraju, zdołał wydobyć nową jakoś z języka angielskiego. Może podobnie ma się sprawa z historią: dopiero pozbawiony stereotypów i narodowych „okularów” człowiek z zewnątrz potrafi wydobyć nowy sens i prawdę z dziejów innego narodu. Mowa oczywiście o jednym z najbardziej znanych w kraju historyków, Normanie Daviesie, i jego książce Powstanie '44. Nie jest to jedyna pozycja autorstwa zagranicznego historyka. Określana przez wielu jako najlepsza książka o powstaniu Warszawa 1944. Tragiczne Powstanie Alexandra Richie zbiera bardzo pozytywne recenzje.

Zawsze mnie zaskakiwało, że gdy inne narody z łatwością przenosiły swoje mity narodowe do kultury masowej, my się przed tym wzbranialiśmy. Przynajmniej jeżeli chodzi o literaturę. Ze świecą możemy szukać książek rozrywkowych dotyczących legionów, konspiracji, zaborów czy wreszcie Powstania Warszawskiego. A szkoda, bo co lepiej przechowuje i promuje pamięć o jakimś wydarzeniu niż kultura rozrywkowa? Dopiero niedawno zaczęło się to zmieniać. W znanym i lubianym cyklu powieści Marcina Ciszewskiego o alternatywnej historii wielokrotnie pojawia się Powstanie Warszawskie. Niedługo również na księgarskie półki trafi sensacyjna książka Jerzego Ciszewskiego (o jego ojcu, który przyjął pseudonim „Motz”) pod tytułem „Ojciec 44”. Doczekaliśmy się też wreszcie książki fabularnej skierowanej do młodszych czytelników. Galop 44, bo o niej mowa, może i jest pompatyczny, ale za to barwny i wciągający.

Autor: Mateusz Kaczyński

Zbiegli naziści 1 Zbiegli naziści Gerald Steinacher
38,83 44,90
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Atlas historyczny Żydów polskich 1 Atlas historyczny Żydów polskich Witold Sienkiewicz
84,52 99,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Oficerowie wywiadu WP i PSZ w latach 1939-1945. Tom 2 1 Oficerowie wywiadu WP i PSZ w latach 1939-1945. Tom 2 Tadeusz Dubicki Andrzej Suchcitz
38,07 45,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Wilno. Cuda Polski 1 Wilno. Cuda Polski Jerzy Remer
47,13 54,50
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Mówi Józef Światło. Za kulisami bezpieki i partii 1 Mówi Józef Światło. Za kulisami bezpieki i partii Zbigniew Błażyński
38,41 45,40
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Uciekinier (1939-1945) 1 Uciekinier (1939-1945) Bernard de Roquefeuil
34,22 40,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Monolog polsko-żydowski 1 Monolog polsko-żydowski Henryk Grynberg
29,53 34,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Wypędzanie ducha Hitlera. Okupacja i denazyfikacja Niemiec 1 Wypędzanie ducha Hitlera. Okupacja i denazyfikacja Niemiec Frederick Taylor
37,99 44,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Zagadka Trusy i Winety 1 Zagadka Trusy i Winety Henryk Mąka
5,08 6,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Kobiety, które zawładnęły Europą. Najpotężniejsze królowe 1 Kobiety, które zawładnęły Europą. Najpotężniejsze królowe Jean Des Cars
38,06 44,99
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
1 "Sekret" wojny chocimskiej Wacława Potockiego Elżbieta Torój
23,27 27,50
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
1945. Wojna i pokój 1 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska
33,74 44,99
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Krótka historia Kościoła katolickiego. Nowe spojrzenie 1 Krótka historia Kościoła katolickiego. Nowe spojrzenie Norman Tanner
39,70 45,90
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera 1 Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera Volker Koop
31,50 42,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
W matni socjalizmu-totalitaryzmu 1 W matni socjalizmu-totalitaryzmu Grzegorz Guziński
14,27 16,50
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
1945. Wojna i pokój 1 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska
33,74 44,99
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Sowieci 1 Sowieci Piotr Zychowicz
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Potop. Czas hańby i sławy 1 Potop. Czas hańby i sławy Sławomir Leśniewski
33,76 39,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Damy ze skazą 1 Damy ze skazą Kamil Janicki
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście 1 Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście Jacek Leociak Barbara Engelking
97,50 130,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Puklerz Mohorta. Lektury kresowe 1 Puklerz Mohorta. Lektury kresowe Krzysztof Masłoń
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Teresa, Trawa, Robot. Njwiększa operacja komunistycznych służb specjalnych 1 Teresa, Trawa, Robot. Njwiększa operacja komunistycznych słu... Wojciech Sumliński
18,68 24,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Armia krajowa i nie tylko. Za i przeciw. Opowieści oficera kontrwywiadu 1 Armia krajowa i nie tylko. Za i przeciw. Opowieści oficera k... Juliusz Wilczur-Garztecki
7,49 9,99
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Kresowa Atlantyda. Historia i mitologia miast kresowych. Tom 4 1 Kresowa Atlantyda. Historia i mitologia miast kresowych. Tom 4 Stanisław Sławomir Nicieja
44,93 59,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Podręcznik bezpieki. Teoria pracy operacyjnej SB w świetle wydawnictw resortowych MSW PRL (1970–1989) 1 Podręcznik bezpieki. Teoria pracy operacyjnej SB w świetle w... Filip Musiał
29,61 35,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Tam kiedyś była Rzeczpospolita. Ziemie ukrainne 1 Tam kiedyś była Rzeczpospolita. Ziemie ukrainne Jerzy Besala
49,91 59,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Henryk Prawy 1 Henryk Prawy Zbigniew Zielonka
29,53 34,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Dywizjon 303 1 Dywizjon 303 Arkady Fiedler
11,25 15,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni