Koszyk 0

Powstanie ‘44

Wiele słów powiedziano o Powstaniu Warszawskim. Czasami mam wrażenie, że o kilka za dużo. Czy mądre, czy głupie, padające słowa zawsze są emocjonalne. Ciągle żyjemy historią. Rok w rok na nowo przeżywamy i roztrząsamy tragedię i chwałę mieszkańców Warszawy. Ciężki to temat. Chyba jeden z najcięższych w naszym kraju.

Wraz ze zbliżaniem się kolejnej rocznicy powstania, studia telewizyjne znowu wypełnią się wszystkowiedzącymi, gadającymi głowami, debatującymi po raz tysięczny czy powstanie miało sens, czy było dobrze przygotowane, czy było… Pytaniom i gdybaniom nie ma końca. Do tej pory o powstaniu zdołali się wypowiedzieć chyba już wszyscy. Od osób posiadających odpowiednią wiedzę i autorytet, takich jak historycy i uczestnicy, po osoby które zdecydowanie powinny milczeć. Bo co może wiedzieć o walce i poświęceniu dziesiątków tysięcy ludzi polityk czy celebryta? Żałośnie mało, ale i tak się wypowie i doleje oliwy do wiecznie płonącego ognia narodowego sporu. Te same spory zaczną się pewnie w wielu domach. Każdy będzie musiał mieć swoje zdanie. Oczywiście swoje to jedyne prawdziwe i niepodważalne.

A co ja uważam? Ano nic nie uważam. Jak mógłbym, siedząc teraz w wygodnym fotelu z pełnym brzuchem i palcami bolącymi od ścianki wspinaczkowej, a nie karabinu, oceniać decyzję setek tysięcy ludzi, by walczyć, zamiast żyć dalej na kolanach. Nie chcę i nie potrafię. Wydaje mi się, że mało kto ma prawo do takich sądów.

Jednymi z nielicznych są sami powstańcy. To już ostatnie momenty, by posłuchać, co myślą. Nie zostało ich wielu. Ale wstrzemięźliwe i trzeźwe potrafią być ich słowa, zwłaszcza w porównaniu do gładkich i pustych zdań polityków. Przez lata komunizmu zmuszani do milczenia, teraz spisują swoje wspomnienia. Nie tak dawno ukazały się na przykład Łączniczki. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego czy Made in Poland, czyli opowieści jednego z ostatnich żyjących żołnierzy Kedywu.

Co my wiemy o powstańcach? Nie tylko zresztą o nich, ale i o zwykłych mieszkańcach Warszawy i ich codziennej walce o przetrwanie w płonącym mieście. Tak skupiamy się na historii i tak zwanym „big picture”, że zapominamy o zwykłych ludziach. Wstrząsającym przypomnieniem może być książka Dzieci '44. Wspomnienia dzieci powstańczej Warszawy. Świetne recenzje zbierają też Dziewczyny z Powstania, historie kobiet biorących udział w walkach.

Nasza wiedza o Powstaniu Warszawskim ogranicza się tylko do pięknie brzmiących ogólników. Mamy w głowach kilka zdjęć, dat, liczb… niektórzy z nas wspomnienia z wizyty w Muzeum Powstania Warszawskiego. Ale poza tym? Warto więc przeczytać którąś z popularnonaukowych książek. Bardzo ciekawą pozycją jest książka uczestnika powstania Jana Ciechanowskiego Powstanie Warszawskie, krytykująca decyzję o podjęciu walki. Innym, zdecydowanie bardziej neutralnym dziełem, są Kroniki Powstania Warszawskiego Andrzeja Kunerta.

Mówi się, że Józef Korzeniowski, znany szerzej jako Joseph Conrad, miał ogromny wpływ na angielskie pisarstwo. On, obcy w obcym kraju, zdołał wydobyć nową jakoś z języka angielskiego. Może podobnie ma się sprawa z historią: dopiero pozbawiony stereotypów i narodowych „okularów” człowiek z zewnątrz potrafi wydobyć nowy sens i prawdę z dziejów innego narodu. Mowa oczywiście o jednym z najbardziej znanych w kraju historyków, Normanie Daviesie, i jego książce Powstanie '44. Nie jest to jedyna pozycja autorstwa zagranicznego historyka. Określana przez wielu jako najlepsza książka o powstaniu Warszawa 1944. Tragiczne Powstanie Alexandra Richie zbiera bardzo pozytywne recenzje.

Zawsze mnie zaskakiwało, że gdy inne narody z łatwością przenosiły swoje mity narodowe do kultury masowej, my się przed tym wzbranialiśmy. Przynajmniej jeżeli chodzi o literaturę. Ze świecą możemy szukać książek rozrywkowych dotyczących legionów, konspiracji, zaborów czy wreszcie Powstania Warszawskiego. A szkoda, bo co lepiej przechowuje i promuje pamięć o jakimś wydarzeniu niż kultura rozrywkowa? Dopiero niedawno zaczęło się to zmieniać. W znanym i lubianym cyklu powieści Marcina Ciszewskiego o alternatywnej historii wielokrotnie pojawia się Powstanie Warszawskie. Niedługo również na księgarskie półki trafi sensacyjna książka Jerzego Ciszewskiego (o jego ojcu, który przyjął pseudonim „Motz”) pod tytułem „Ojciec 44”. Doczekaliśmy się też wreszcie książki fabularnej skierowanej do młodszych czytelników. Galop 44, bo o niej mowa, może i jest pompatyczny, ale za to barwny i wciągający.

Autor: Mateusz Kaczyński

Nasze dzieje w XIX wieku 1 Nasze dzieje w XIX wieku Stanisław Tarnowski
46,45 54,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Opcja niemiecka. Czyli jak polscy antykomuniści próbowali porozumieć się z III Rzeszą 1 Opcja niemiecka. Czyli jak polscy antykomuniści próbowali po... Piotr Zychowicz
37,99 44,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Bieszczady od Komańczy do Wołosatego 1 Bieszczady od Komańczy do Wołosatego Stanisław Kryciński
42,22 49,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Afazja polska 2 1 Afazja polska 2 Przemysław Dakowicz
33,76 39,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Sierżant w spódnicy. Historia życia i służby wojskowej Joanny Żubr 1 Sierżant w spódnicy. Historia życia i służby wojskowej Joann... Małgorzata Ewa Kowalczyk
23,69 28,00
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
ORP Dzik 9 Wyprzedaż 1 ORP Dzik 9
7,75 15,50
Rabat 50% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Zagadka Trusy i Winety 1 Zagadka Trusy i Winety Henryk Mąka
5,08 6,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pirat stepowy 1 Pirat stepowy Stanisław Łubieński
30,88 36,50
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kobiety, które zawładnęły Europą. Najpotężniejsze królowe 1 Kobiety, które zawładnęły Europą. Najpotężniejsze królowe Jean Des Cars
33,74 44,99
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
1 "Sekret" wojny chocimskiej Wacława Potockiego Elżbieta Torój
23,27 27,50
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
1945. Wojna i pokój 1 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska
33,74 44,99
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Zbiegli naziści 1 Zbiegli naziści Gerald Steinacher
38,83 44,90
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Szlak nadziei 1 Szlak nadziei Norman Davies Janusz Rosikoń
77,75 89,90
Rabat 14% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera 1 Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera Volker Koop
36,32 42,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Sowieci 1 Sowieci Piotr Zychowicz
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Damy ze skazą Polecamy 1 Damy ze skazą Kamil Janicki
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Historia Polski 2.0. Polak, Rusek i Niemiec... czyli jak psuliśmy plany naszym sąsiadom 1 Historia Polski 2.0. Polak, Rusek i Niemiec... czyli jak psu... Jan Wróbel
22,43 29,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Projekt Rozszerzenie Jak Polska wchodzila do Unii Nieznane kulisy rozszerzenia 1 Projekt Rozszerzenie Jak Polska wchodzila do Unii Nieznane k... Marek Orzechowski Gunter Verheugen
2,97 9,90
Rabat 70% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Obłęd '44. Czyli jak Polacy zrobili prezent Stalinowi, wywołując Powstanie Warszawskie 1 Obłęd '44. Czyli jak Polacy zrobili prezent Stalinowi, wywoł... Piotr Zychowicz
37,99 44,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Gdy poświęcano noże. Tragedia Wołynia. Już bez cenzury. Wspomnienia powojenne 1 Gdy poświęcano noże. Tragedia Wołynia. Już bez cenzury. Wspo... Apolinary Oliwa
20,10 26,80
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Polska myśl historyczna a humanistyczna historia narodowa (1500-1700) 1 Polska myśl historyczna a humanistyczna historia narodowa (1... Hans-Jurgen Bomelburg
7,80 78,00
Rabat 90% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Bohaterskie akcje Żołnierzy Wyklętych 1 Bohaterskie akcje Żołnierzy Wyklętych Joanna Wieliczka-Szarkowa
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Mała zbrodnia. Polskie obozy koncentracyjne 1 Mała zbrodnia. Polskie obozy koncentracyjne Marek Łuszczyna
37,91 39,90
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Wołyń. Wspomnienia ocalałych. Tom 1 1 Wołyń. Wspomnienia ocalałych. Tom 1 Marek A. Koprowski
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Piękno bez konserwantów Polecamy 1 Piękno bez konserwantów Aleksandra Zaprutko-Janicka
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Wołyń '43 1 Wołyń '43 Grzegorz Motyka
28,50 38,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Mieszko Pierwszy. Chrzest i początki Polski 1 Mieszko Pierwszy. Chrzest i początki Polski Jerzy Strzelczyk
29,53 34,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!