Koszyk 0

Powstanie ‘44

Wiele słów powiedziano o Powstaniu Warszawskim. Czasami mam wrażenie, że o kilka za dużo. Czy mądre, czy głupie, padające słowa zawsze są emocjonalne. Ciągle żyjemy historią. Rok w rok na nowo przeżywamy i roztrząsamy tragedię i chwałę mieszkańców Warszawy. Ciężki to temat. Chyba jeden z najcięższych w naszym kraju.

Wraz ze zbliżaniem się kolejnej rocznicy powstania, studia telewizyjne znowu wypełnią się wszystkowiedzącymi, gadającymi głowami, debatującymi po raz tysięczny czy powstanie miało sens, czy było dobrze przygotowane, czy było… Pytaniom i gdybaniom nie ma końca. Do tej pory o powstaniu zdołali się wypowiedzieć chyba już wszyscy. Od osób posiadających odpowiednią wiedzę i autorytet, takich jak historycy i uczestnicy, po osoby które zdecydowanie powinny milczeć. Bo co może wiedzieć o walce i poświęceniu dziesiątków tysięcy ludzi polityk czy celebryta? Żałośnie mało, ale i tak się wypowie i doleje oliwy do wiecznie płonącego ognia narodowego sporu. Te same spory zaczną się pewnie w wielu domach. Każdy będzie musiał mieć swoje zdanie. Oczywiście swoje to jedyne prawdziwe i niepodważalne.

A co ja uważam? Ano nic nie uważam. Jak mógłbym, siedząc teraz w wygodnym fotelu z pełnym brzuchem i palcami bolącymi od ścianki wspinaczkowej, a nie karabinu, oceniać decyzję setek tysięcy ludzi, by walczyć, zamiast żyć dalej na kolanach. Nie chcę i nie potrafię. Wydaje mi się, że mało kto ma prawo do takich sądów.

Jednymi z nielicznych są sami powstańcy. To już ostatnie momenty, by posłuchać, co myślą. Nie zostało ich wielu. Ale wstrzemięźliwe i trzeźwe potrafią być ich słowa, zwłaszcza w porównaniu do gładkich i pustych zdań polityków. Przez lata komunizmu zmuszani do milczenia, teraz spisują swoje wspomnienia. Nie tak dawno ukazały się na przykład Łączniczki. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego czy Made in Poland, czyli opowieści jednego z ostatnich żyjących żołnierzy Kedywu.

Co my wiemy o powstańcach? Nie tylko zresztą o nich, ale i o zwykłych mieszkańcach Warszawy i ich codziennej walce o przetrwanie w płonącym mieście. Tak skupiamy się na historii i tak zwanym „big picture”, że zapominamy o zwykłych ludziach. Wstrząsającym przypomnieniem może być książka Dzieci '44. Wspomnienia dzieci powstańczej Warszawy. Świetne recenzje zbierają też Dziewczyny z Powstania, historie kobiet biorących udział w walkach.

Nasza wiedza o Powstaniu Warszawskim ogranicza się tylko do pięknie brzmiących ogólników. Mamy w głowach kilka zdjęć, dat, liczb… niektórzy z nas wspomnienia z wizyty w Muzeum Powstania Warszawskiego. Ale poza tym? Warto więc przeczytać którąś z popularnonaukowych książek. Bardzo ciekawą pozycją jest książka uczestnika powstania Jana Ciechanowskiego Powstanie Warszawskie, krytykująca decyzję o podjęciu walki. Innym, zdecydowanie bardziej neutralnym dziełem, są Kroniki Powstania Warszawskiego Andrzeja Kunerta.

Mówi się, że Józef Korzeniowski, znany szerzej jako Joseph Conrad, miał ogromny wpływ na angielskie pisarstwo. On, obcy w obcym kraju, zdołał wydobyć nową jakoś z języka angielskiego. Może podobnie ma się sprawa z historią: dopiero pozbawiony stereotypów i narodowych „okularów” człowiek z zewnątrz potrafi wydobyć nowy sens i prawdę z dziejów innego narodu. Mowa oczywiście o jednym z najbardziej znanych w kraju historyków, Normanie Daviesie, i jego książce Powstanie '44. Nie jest to jedyna pozycja autorstwa zagranicznego historyka. Określana przez wielu jako najlepsza książka o powstaniu Warszawa 1944. Tragiczne Powstanie Alexandra Richie zbiera bardzo pozytywne recenzje.

Zawsze mnie zaskakiwało, że gdy inne narody z łatwością przenosiły swoje mity narodowe do kultury masowej, my się przed tym wzbranialiśmy. Przynajmniej jeżeli chodzi o literaturę. Ze świecą możemy szukać książek rozrywkowych dotyczących legionów, konspiracji, zaborów czy wreszcie Powstania Warszawskiego. A szkoda, bo co lepiej przechowuje i promuje pamięć o jakimś wydarzeniu niż kultura rozrywkowa? Dopiero niedawno zaczęło się to zmieniać. W znanym i lubianym cyklu powieści Marcina Ciszewskiego o alternatywnej historii wielokrotnie pojawia się Powstanie Warszawskie. Niedługo również na księgarskie półki trafi sensacyjna książka Jerzego Ciszewskiego (o jego ojcu, który przyjął pseudonim „Motz”) pod tytułem „Ojciec 44”. Doczekaliśmy się też wreszcie książki fabularnej skierowanej do młodszych czytelników. Galop 44, bo o niej mowa, może i jest pompatyczny, ale za to barwny i wciągający.

Autor: Mateusz Kaczyński

1945. Wojna i pokój 1 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska
38,06 44,99
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Zdradzona Polska. Napaść Niemiec i Związku Sowieckiego na Polskę w 1939 roku 1 Zdradzona Polska. Napaść Niemiec i Związku Sowieckiego na Po... David G. Williamson
33,76 39,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Wybory do I Dumy Państwowej w Królestwie Polskim i części Kraju Zachodniego. Raporty polityczne Sergiusza Wittego 1 Wybory do I Dumy Państwowej w Królestwie Polskim i części Kr... Małgorzata Dajnowicz
32,99 39,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pamiętnik Paryski 1918-1919. Część 2.  Kroniki polskie. tom 20 Wyprzedaż 1 Pamiętnik Paryski 1918-1919. Część 2. Kroniki polskie. tom 20 Eugeniusz Romer
4,90 19,99
Rabat 75% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Posttotalitarny autorytaryzm PRL 1956-1989. Analiza ustrojowopolityczna 1 Posttotalitarny autorytaryzm PRL 1956-1989. Analiza ustrojow... Lech Mażewski
29,40 34,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Średniowiecze polskie i powszechne 1 Średniowiecze polskie i powszechne Marceli Handelsman
42,22 49,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Pluton Pancerny Batalionu Zośka w Powstaniu Warszawskim 1 Pluton Pancerny Batalionu Zośka w Powstaniu Warszawskim Anna Wyganowska-Eriksson
41,45 49,00
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kolebka nawigatorów 1 Kolebka nawigatorów Karol Olgierd Borchardt
27,07 32,00
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Koniec świata szwoleżerów. Tom 1. Czcigodni weterani Wyprzedaż 1 Koniec świata szwoleżerów. Tom 1. Czcigodni weterani Marian Brandys
13,71 49,90
Rabat 73% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Dywizjon 303 1 Dywizjon 303 Arkady Fiedler
33,84 40,00
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Rynek Główny 23 Main Market Square. Historia krakowskiej księgarni 1610-2010 Wyprzedaż 1 Rynek Główny 23 Main Market Square. Historia krakowskiej ksi...
4,70 20,00
Rabat 77% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Teatry Warszawy 1939. Kronika Wyprzedaż 1 Teatry Warszawy 1939. Kronika Tomasz Mościcki
9,31 33,00
Rabat 72% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Bankowe szańce 1 Bankowe szańce Edmund Baranowski Juliusz Kulesza
50,76 60,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pamiętniki 1 Pamiętniki Jan Chryzostom Pasek
64,86 69,00
Rabat 6% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Życie niewłaściwie urozmaicone. Tom 1-2 1 Życie niewłaściwie urozmaicone. Tom 1-2 Kazimierz Leski
55,60 65,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Boże Igrzysko. Historia Polski 1 Boże Igrzysko. Historia Polski Norman Davies
89,93 119,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Dzieje Polski. Tom 3 Królestwo zwycięskiego orła 1 Dzieje Polski. Tom 3 Królestwo zwycięskiego orła Andrzej Nowak
70,98 83,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Igły. Polskie agentki które zmieniły historię 1 Igły. Polskie agentki które zmieniły historię Marek Łuszczyna
37,99 44,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Historia bez cenzury 2 1 Historia bez cenzury 2 Wojciech Drewniak
33,76 39,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Rotmistrz Pilecki. Ochotnik do Auschwitz 1 Rotmistrz Pilecki. Ochotnik do Auschwitz Adam Cyra
37,91 39,90
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kraków na starych widokówkach 1 Kraków na starych widokówkach Krzysztof Jakubowski
26,24 34,99
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Rzeź Woli. Zbrodnia nierozliczona 1 Rzeź Woli. Zbrodnia nierozliczona Piotr Gursztyn
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Złowrogi cień marszałka 1 Złowrogi cień marszałka Rafał A. Ziemkiewicz
37,99 44,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Słowianie Zachodni. Początki państwowości 1 Słowianie Zachodni. Początki państwowości Andrzej Michałek
35,53 42,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Historia Krakowa dla każdego 1 Historia Krakowa dla każdego Jan M. Małecki
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Partyzanci trzech puszcz 1 Partyzanci trzech puszcz Adolf Pilch
24,68 32,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pakt Ribbentrop-Beck, czyli jak Polacy mogli u boku III Rzeszy pokonać Związek Sowiecki 1 Pakt Ribbentrop-Beck, czyli jak Polacy mogli u boku III Rzes... Piotr Zychowicz
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Księżna. Wspomnienia o polskich Habsburgach 1 Księżna. Wspomnienia o polskich Habsburgach Maria Krystyna Habsburg Adam Tracz Krzysztof Błecha
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!