Koszyk 0

Powstanie ‘44

Wiele słów powiedziano o Powstaniu Warszawskim. Czasami mam wrażenie, że o kilka za dużo. Czy mądre, czy głupie, padające słowa zawsze są emocjonalne. Ciągle żyjemy historią. Rok w rok na nowo przeżywamy i roztrząsamy tragedię i chwałę mieszkańców Warszawy. Ciężki to temat. Chyba jeden z najcięższych w naszym kraju.

Wraz ze zbliżaniem się kolejnej rocznicy powstania, studia telewizyjne znowu wypełnią się wszystkowiedzącymi, gadającymi głowami, debatującymi po raz tysięczny czy powstanie miało sens, czy było dobrze przygotowane, czy było… Pytaniom i gdybaniom nie ma końca. Do tej pory o powstaniu zdołali się wypowiedzieć chyba już wszyscy. Od osób posiadających odpowiednią wiedzę i autorytet, takich jak historycy i uczestnicy, po osoby które zdecydowanie powinny milczeć. Bo co może wiedzieć o walce i poświęceniu dziesiątków tysięcy ludzi polityk czy celebryta? Żałośnie mało, ale i tak się wypowie i doleje oliwy do wiecznie płonącego ognia narodowego sporu. Te same spory zaczną się pewnie w wielu domach. Każdy będzie musiał mieć swoje zdanie. Oczywiście swoje to jedyne prawdziwe i niepodważalne.

A co ja uważam? Ano nic nie uważam. Jak mógłbym, siedząc teraz w wygodnym fotelu z pełnym brzuchem i palcami bolącymi od ścianki wspinaczkowej, a nie karabinu, oceniać decyzję setek tysięcy ludzi, by walczyć, zamiast żyć dalej na kolanach. Nie chcę i nie potrafię. Wydaje mi się, że mało kto ma prawo do takich sądów.

Jednymi z nielicznych są sami powstańcy. To już ostatnie momenty, by posłuchać, co myślą. Nie zostało ich wielu. Ale wstrzemięźliwe i trzeźwe potrafią być ich słowa, zwłaszcza w porównaniu do gładkich i pustych zdań polityków. Przez lata komunizmu zmuszani do milczenia, teraz spisują swoje wspomnienia. Nie tak dawno ukazały się na przykład Łączniczki. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego czy Made in Poland, czyli opowieści jednego z ostatnich żyjących żołnierzy Kedywu.

Co my wiemy o powstańcach? Nie tylko zresztą o nich, ale i o zwykłych mieszkańcach Warszawy i ich codziennej walce o przetrwanie w płonącym mieście. Tak skupiamy się na historii i tak zwanym „big picture”, że zapominamy o zwykłych ludziach. Wstrząsającym przypomnieniem może być książka Dzieci '44. Wspomnienia dzieci powstańczej Warszawy. Świetne recenzje zbierają też Dziewczyny z Powstania, historie kobiet biorących udział w walkach.

Nasza wiedza o Powstaniu Warszawskim ogranicza się tylko do pięknie brzmiących ogólników. Mamy w głowach kilka zdjęć, dat, liczb… niektórzy z nas wspomnienia z wizyty w Muzeum Powstania Warszawskiego. Ale poza tym? Warto więc przeczytać którąś z popularnonaukowych książek. Bardzo ciekawą pozycją jest książka uczestnika powstania Jana Ciechanowskiego Powstanie Warszawskie, krytykująca decyzję o podjęciu walki. Innym, zdecydowanie bardziej neutralnym dziełem, są Kroniki Powstania Warszawskiego Andrzeja Kunerta.

Mówi się, że Józef Korzeniowski, znany szerzej jako Joseph Conrad, miał ogromny wpływ na angielskie pisarstwo. On, obcy w obcym kraju, zdołał wydobyć nową jakoś z języka angielskiego. Może podobnie ma się sprawa z historią: dopiero pozbawiony stereotypów i narodowych „okularów” człowiek z zewnątrz potrafi wydobyć nowy sens i prawdę z dziejów innego narodu. Mowa oczywiście o jednym z najbardziej znanych w kraju historyków, Normanie Daviesie, i jego książce Powstanie '44. Nie jest to jedyna pozycja autorstwa zagranicznego historyka. Określana przez wielu jako najlepsza książka o powstaniu Warszawa 1944. Tragiczne Powstanie Alexandra Richie zbiera bardzo pozytywne recenzje.

Zawsze mnie zaskakiwało, że gdy inne narody z łatwością przenosiły swoje mity narodowe do kultury masowej, my się przed tym wzbranialiśmy. Przynajmniej jeżeli chodzi o literaturę. Ze świecą możemy szukać książek rozrywkowych dotyczących legionów, konspiracji, zaborów czy wreszcie Powstania Warszawskiego. A szkoda, bo co lepiej przechowuje i promuje pamięć o jakimś wydarzeniu niż kultura rozrywkowa? Dopiero niedawno zaczęło się to zmieniać. W znanym i lubianym cyklu powieści Marcina Ciszewskiego o alternatywnej historii wielokrotnie pojawia się Powstanie Warszawskie. Niedługo również na księgarskie półki trafi sensacyjna książka Jerzego Ciszewskiego (o jego ojcu, który przyjął pseudonim „Motz”) pod tytułem „Ojciec 44”. Doczekaliśmy się też wreszcie książki fabularnej skierowanej do młodszych czytelników. Galop 44, bo o niej mowa, może i jest pompatyczny, ale za to barwny i wciągający.

Autor: Mateusz Kaczyński

ORP Dzik 9 Wyprzedaż 1 ORP Dzik 9
10,85 15,50
Rabat 30% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Wesołego Alleluja Polsko Ludowa czyli o pogmatwanych dziejach chłopskiej kultury plastycznej na ziemiach polskich 1 Wesołego Alleluja Polsko Ludowa czyli o pogmatwanych dziejac... Antoni Kroh
43,16 49,90
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Zbiegli naziści 1 Zbiegli naziści Gerald Steinacher
38,83 44,90
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera 1 Werwolf. Ostatni zaciąg Himmlera Volker Koop
36,32 42,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
W matni socjalizmu-totalitaryzmu 1 W matni socjalizmu-totalitaryzmu Grzegorz Guziński
14,27 16,50
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Zdradzona Polska. Napaść Niemiec i Związku Sowieckiego na Polskę w 1939 roku 1 Zdradzona Polska. Napaść Niemiec i Związku Sowieckiego na Po... David G. Williamson
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Studenci Uniwersytetu Krakowskiego w późnym średniowieczu 1 Studenci Uniwersytetu Krakowskiego w późnym średniowieczu Krzysztof Boroda
49,91 59,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Wybory do I Dumy Państwowej w Królestwie Polskim i części Kraju Zachodniego. Raporty polityczne Sergiusza Wittego 1 Wybory do I Dumy Państwowej w Królestwie Polskim i części Kr... Małgorzata Dajnowicz
32,99 39,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Pamiętnik Paryski 1918-1919. Część 2.  Kroniki polskie. tom 20 Wyprzedaż 1 Pamiętnik Paryski 1918-1919. Część 2. Kroniki polskie. tom 20 Eugeniusz Romer
4,90 19,99
Rabat 75% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Kołobrzeg - twierdza Solidarności 1 Kołobrzeg - twierdza Solidarności Edward Stępień
49,91 59,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa wileńskiego. Tom 3 1 Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa w... Maria Kałamajska-Saeed
51,89 60,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Posttotalitarny autorytaryzm PRL 1956-1989. Analiza ustrojowopolityczna 1 Posttotalitarny autorytaryzm PRL 1956-1989. Analiza ustrojow... Lech Mażewski
24,21 28,00
Rabat 14% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Pluton Pancerny Batalionu Zośka w Powstaniu Warszawskim 1 Pluton Pancerny Batalionu Zośka w Powstaniu Warszawskim Anna Wyganowska-Eriksson
41,45 49,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Między Piątkiem a Sobotą. Tomik 6. Czasy okupacji hitlerowskiej 1 Między Piątkiem a Sobotą. Tomik 6. Czasy okupacji hitlerowskiej Kazimierz Perzyna
21,07 24,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Damy ze skazą Polecamy 1 Damy ze skazą Kamil Janicki
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Żydzi. Opowieści niepoprawne politycznie Polecamy 1 Żydzi. Opowieści niepoprawne politycznie Piotr Zychowicz
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Od rzezi wołyńskiej do akcji Wisła. Konflikt polsko-ukraiński 1943-1947 1 Od rzezi wołyńskiej do akcji Wisła. Konflikt polsko-ukraińsk... Grzegorz Motyka
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Dziewczyny z Powstania 1 Dziewczyny z Powstania Anna Herbich
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Wołyń. Wspomnienia ocalałych. Tom 1 1 Wołyń. Wspomnienia ocalałych. Tom 1 Marek A. Koprowski
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Piękno bez konserwantów Polecamy 1 Piękno bez konserwantów Aleksandra Zaprutko-Janicka
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Smoleńsk 2010. Spisek, który zmienił świat 1 Smoleńsk 2010. Spisek, który zmienił świat Jürgen Roth
33,75 45,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Historia bez cenzury 1 Historia bez cenzury Wojciech Drewniak
27,68 36,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Wołyń. Wspomnienia ocalałych. Tom 2 1 Wołyń. Wspomnienia ocalałych. Tom 2 Marek A. Koprowski
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Wołyń '43 1 Wołyń '43 Grzegorz Motyka
28,50 38,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Zapomniany Holokaust. Polacy pod okupacją niemiecką 1939-1945 1 Zapomniany Holokaust. Polacy pod okupacją niemiecką 1939-1945 Richard C. Lucas
35,93 47,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Boże Igrzysko. Historia Polski 1 Boże Igrzysko. Historia Polski Norman Davies
89,93 119,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!