Koszyk 0

Marek Hłasko - kolejny tom wcześniej niepublikowanych tekstów autora

Po koniec września nakładem Wydawnicwa iskry ukaże się kolejny - po Wilku - tom nigdy wcześniej niepublikowanych tekstów Marka Hłaski pt. „Najlepsze lata naszego życia”, uzupełniających młodzieńczy dorobek literacki autora Pięknych dwudziestoletnich. Dzięki uprzejmości wydawcy publikujemy jedno z opowiadań “Warszawa, stolica radości”.

Opowiadania składające się na tom powstały w latach 1951–1956, w przeważającej części w atmosferze fascynacji i zauroczenia pisarza socrealizmem. Co więcej, pisząc je, odgrywał Hłasko legendarną, sprowokowaną przez siebie i podjętą później przez popkulturę, rolę szofera, który tworzy w chwilach wolnych od prowadzenia wozu. A więc mistyfikacja, jakiej dopuszczał się wobec Bohdana Czeszki, Igora Newerlego, a później całego środowiska literackiego Warszawy, nie była całkowicie zmyślona, lecz zawierała w sobie sporą dozę prawdy (choć zmanipulowanej).

Fakt, że wszystkie teksty zostały przez pisarza odrzucone, schowane do szuflady, świadczy o krytyce, jakiej poddawał swoją pracę literat. Dla edytora i wydawcy najważniejszym sygnałem pozostaje jednak to, że Hłasko swych juweniliów nie zniszczył. Być może uznał je za niewystarczająco dobre, być może stanowiły jedynie wprawki warsztatowe, być może chciał zadebiutować czymś bardziej spektakularnym. Kluczowa kwestia zachowania tekstów upoważnia niejako do ich publikacji, tym bardziej, że – biorąc pod uwagę wiek autora – stwierdzić trzeba, że nie są one ani marne, ani kompromitujące. Otwierają natomiast na nowo dyskusję nad obecnością socrealizmu w twórczości Marka Hłaski.

Najlepsze lata naszego życia stanowią nie tylko atrakcję, ciekawostkę czytelniczą, ale przede wszystkim rzucają nowe światło na całą twórczość autora Cmentarzy. Pozwalają na prześledzenie genezy jego dojrzałego pisarstwa, ukazują młodzieńcze inspiracje Hłaski, a także początki poszukiwań własnej poetyki, która wykwitła w pełni już w „Pierwszym kroku w chmurach”. Ponadto – co może najważniejsze – teksty zgromadzone w niniejszym tomie posiadają niezaprzeczalną wartość literacką. Stanowią niezwykle odważne próby uchwycenia (czy raczej odkłamania) otaczającej pisarza rzeczywistości.

(na podstawie materiałów prasowych)


Warszawa, stolica radości

(Do Redakcji? Nie śmiej się, obywatelu Redaktorze, jak przeczytasz mój „reportaż”! Jestem robotnikiem-samoukiem i mam dopiero osiemnaście lat. Ale napisałem to, co czuję. Wiem, że napisałem źle. Ale zrozum, Obywatelu. Wrzuć do kosza, ale nie śmiej się. A może ci się na coś przyda?
Węgliński Marek [Hłasko – przekreślone]
Warszawa 32
Mickiewicza 17/m 11).

„Budujemy dla szczęścia człowieka. Każdy współzawodniczący jest aktywnym bojownikiem walki o pokój” – takie hasło rzucili pracownicy MDM. Każdym metrem wybudowanego muru, każdą cegłą położoną ponad plan, każdym metrem położonej jezdni, każdym zespawanym wiązaniem nowego domu warszawscy murarze, betoniarze, zbrojarze, spawacze walczą o pokój. Jeżeli się idzie ulicą Marszałkowską, Alejami lub Nowym Światem, wszędzie rzucają się w oczy tablice z osiągnięciami robotników. Z fotografii śmieją się do nas radosne twarze Słupeckiego, Czajki i innych. Warszawa tętni nowym radosnym życiem wytężonej socjalistycznej pracy. Rano robotnicy warszawscy jadący tramwajami mówią o wczorajszych osiągnięciach i o tym, że dzisiaj jeszcze więcej, jeszcze lepiej i jeszcze szybciej będą murować, spawać i toczyć. Robotnik warszawski wie, że to, co zbuduje, zrobi dla Nowej Polski – szczęśliwego kraju, w którym każdy człowiek będzie miał prawo do pełnego szczęścia. I tak też robią. Domy rosną jak grzyby po deszczu. Śliczny widok rozciąga się na Wisłę z mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Śmieje się do nas Nowy Świat i Krakowskie swymi odbudowanymi kamieniczkami. Śmieją się do nas twarze robotników, śmieją się do nas dzieci idące do szkoły i twarze przechodniów na ulicy. Śmieje się cała Warszawa, która wie, że jutro, pojutrze, z każdym dniem będzie lepiej. W nowej socjalistycznej Warszawie.

*

Te wszystkie osiągnięcia mają nie tylko aspekt gospodarczy i społeczny. Mają także głęboki sens polityczny. Po pierwsze, masy pracujące Polski Ludowej widzą, że nasze Państwo zapewniło im jak najdalej idącą opiekę. Że nie są okradane i wyzyskiwane (jak w Polsce przedwojennej Markiewki, Pstrowskiego, Kawczyka i Zielińskiego). Że dzisiaj każdy obywatel ma prawo do nauki i wypoczynku. Do opieki lekarskiej i do tworzenia nowego, szczęśliwego życia. I tym tłumaczy się ten wspaniały zryw do odbudowy. Te wszystkie najpiękniejsze rekordy, padające pod kilofami. Te wszystkie nadplanowe tony zboża, które wyprodukował robotnik rolny. Bo robotnik wie, że to, co dzisiaj buduje, buduje dla ogółu, dla Polski, dla braci robotników i dla swoich dzieci. Robotnik wie, że to wszystko zawdzięcza naszemu Rządowi Ludowemu, który w oparciu o Wielki Związek Radziecki zapewnia nam szczęśliwe jutro.

A po drugie, robotnik polski wie, że tylko wspólnym wysiłkiem wszystkich wolnych narodów sparaliżuje ruchy podżegaczy wojennych. Obali ostatnie rozpadające się bastiony imperialistów. Utnie ręce tym, którzy chcą rozpętać nową rzeź wojenną i którym się zdaje, że tylko dolar i przemoc mogą panować nad światem. I ten właśnie nowy robotnik jest budowniczym nowego życia i nowej socjalistycznej Polski.

*

Warszawa zawsze była pełna entuzjazmu. Ale tego, co teraz jest, nigdy jeszcze nie było. Każdy przechodzień z uśmiechem mówi o swoim mieście. O swoich domach, których jeszcze wczoraj nie było, a w których już dzisiaj warszawskie gosposie zakładają firanki i froterują podłogi. O swoich murarzach, których rekordy stają się coraz bardziej fantastyczne. O swoim pięknym kinie Moskwa, Praha. O swojej pięknej Warszawie.

*

Wieczorem na Marszałkowskiej ruch jak w ulu. Na Nowym Świecie gwarno i wesoło. Ci, co parę godzin temu stali na rusztowaniach, teraz chodzą ze swymi żonami pod rękę i z dumą pokazują im, co dzisiaj zrobili. I kto by w tym młodym, dobrze ubranym mężczyźnie poznał zachlapanego od stóp do głów wapnem murarza, który teraz pokazuje swojej żonie dom, który on buduje. On jej tłumaczy, ona słucha, śmieją się, a potem znikają w tłumie. Płynie za nimi gwar wielotysięcznego miasta, dzwonki tramwajów i donośny sygnał samochodów. Piękne pobiedy (których dużo kursuje po Warszawie jako taksówki), lśniąc lakierem, bezszelestnie przemykają po asfalcie. Jarzą się okna domów towarowych, kawiarni, restauracji i domów mieszkalnych. Wzbija się pod niebo gwar i hałas szczęśliwego miasta.

*

„Co zrobiłeś dzisiaj, aby w Polsce zbudować socjalizm?” Jeżeli zadamy to pytanie każdemu robotnikowi, to każdy popatrzy na nas z uśmiechem i powie – „Ja wykonałem sto dwadzieścia procent, jestem cieślą”, „Ja wykonałem sto czterdzieści procent, pracuję jako elektromonter”, „Ja sto pięćdziesiąt”, „Ja dwieście”, „Ja…” – wszyscy budują i zbudują nową, szczęśliwą przyszłość.

Dom tęsknot 1 Dom tęsknot Piotr Adamczyk
29,27 34,99
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Dżoker 1 Dżoker Michał Piedziewicz
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Sen sów 1 Sen sów Jerzy Sosnowski
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
100 kijów w mrowisko 1 100 kijów w mrowisko Jacek Wąsowicz
27,83 32,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pocałunek Boga 1 Pocałunek Boga Radosław Purski
33,46 40,00
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Szukaj mnie wśród szaleńców 1 Szukaj mnie wśród szaleńców Krystian Głuszko
25,01 29,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Zielarka z Bukowej Góry 1 Zielarka z Bukowej Góry Kazimierz Kiljan
28,44 34,00
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Moje szczęśliwe wyspy 1 Moje szczęśliwe wyspy Magdalena Zawadzka
35,02 44,90
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 11.04.2017 r.  
Lala 1 Lala Jacek Dehnel
35,09 44,99
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 29.03.2017 r.  
Matka swojej córki Nowość 1 Matka swojej córki Iwona Żytkowiak
24,96 32,00
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 02.03.2017 r.  
Tajemnica dziesiątej wsi 1 Tajemnica dziesiątej wsi Agnieszka Olszanowska
27,30 35,00
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 16.03.2017 r.  
Wyspy szczęśliwe 1 Wyspy szczęśliwe Wioletta Sawicka
28,86 37,00
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 23.03.2017 r.  
Trzecia osoba 1 Trzecia osoba Małgorzata Hayles
27,30 35,00
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 02.03.2017 r.  
Odnajdę Cię 1 Odnajdę Cię Anna Karpińska
28,08 36,00
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 09.03.2017 r.  
Król 1 Król Szczepan Twardoch
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
#YOLO 1 #YOLO Jakub Koisz
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Portret młodej wenecjanki 1 Portret młodej wenecjanki Jerzy Pilch
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Pokolenie IKEA. Kobiety 1 Pokolenie IKEA. Kobiety Piotr C
25,50 34,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Królowa Polecamy 1 Królowa Elżbieta Cherezińska
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Rok królika 1 Rok królika Joanna Bator
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Inny świat 1 Inny świat Gustaw Herling-Grudziński
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Marzenie Łucji 1 Marzenie Łucji Dorota Gąsiorowska
27,68 36,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Fortuna i namiętności. Klątwa 1 Fortuna i namiętności. Klątwa Małgorzata Gutowska-Adamczyk
14,01 39,90
Rabat 65% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Osiołkiem 1 Osiołkiem Andrzej Stasiuk Renate Schmidgall
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Koncert cudzych życzeń 1 Koncert cudzych życzeń Izabella Frączyk
33,25 35,00
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Fortuna i namiętności. Zestaw 1 Fortuna i namiętności. Zestaw Małgorzata Gutowska-Adamczyk
61,66 64,90
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Szukaj mnie wśród lawendy. Zofia. Tom 2 1 Szukaj mnie wśród lawendy. Zofia. Tom 2 Agnieszka Lingas-Łoniewska
21,75 29,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!