Koszyk 0

Marek Hłasko - kolejny tom wcześniej niepublikowanych tekstów autora

Po koniec września nakładem Wydawnicwa iskry ukaże się kolejny - po Wilku - tom nigdy wcześniej niepublikowanych tekstów Marka Hłaski pt. „Najlepsze lata naszego życia”, uzupełniających młodzieńczy dorobek literacki autora Pięknych dwudziestoletnich. Dzięki uprzejmości wydawcy publikujemy jedno z opowiadań “Warszawa, stolica radości”.

Opowiadania składające się na tom powstały w latach 1951–1956, w przeważającej części w atmosferze fascynacji i zauroczenia pisarza socrealizmem. Co więcej, pisząc je, odgrywał Hłasko legendarną, sprowokowaną przez siebie i podjętą później przez popkulturę, rolę szofera, który tworzy w chwilach wolnych od prowadzenia wozu. A więc mistyfikacja, jakiej dopuszczał się wobec Bohdana Czeszki, Igora Newerlego, a później całego środowiska literackiego Warszawy, nie była całkowicie zmyślona, lecz zawierała w sobie sporą dozę prawdy (choć zmanipulowanej).

Fakt, że wszystkie teksty zostały przez pisarza odrzucone, schowane do szuflady, świadczy o krytyce, jakiej poddawał swoją pracę literat. Dla edytora i wydawcy najważniejszym sygnałem pozostaje jednak to, że Hłasko swych juweniliów nie zniszczył. Być może uznał je za niewystarczająco dobre, być może stanowiły jedynie wprawki warsztatowe, być może chciał zadebiutować czymś bardziej spektakularnym. Kluczowa kwestia zachowania tekstów upoważnia niejako do ich publikacji, tym bardziej, że – biorąc pod uwagę wiek autora – stwierdzić trzeba, że nie są one ani marne, ani kompromitujące. Otwierają natomiast na nowo dyskusję nad obecnością socrealizmu w twórczości Marka Hłaski.

Najlepsze lata naszego życia stanowią nie tylko atrakcję, ciekawostkę czytelniczą, ale przede wszystkim rzucają nowe światło na całą twórczość autora Cmentarzy. Pozwalają na prześledzenie genezy jego dojrzałego pisarstwa, ukazują młodzieńcze inspiracje Hłaski, a także początki poszukiwań własnej poetyki, która wykwitła w pełni już w „Pierwszym kroku w chmurach”. Ponadto – co może najważniejsze – teksty zgromadzone w niniejszym tomie posiadają niezaprzeczalną wartość literacką. Stanowią niezwykle odważne próby uchwycenia (czy raczej odkłamania) otaczającej pisarza rzeczywistości.

(na podstawie materiałów prasowych)


Warszawa, stolica radości

(Do Redakcji? Nie śmiej się, obywatelu Redaktorze, jak przeczytasz mój „reportaż”! Jestem robotnikiem-samoukiem i mam dopiero osiemnaście lat. Ale napisałem to, co czuję. Wiem, że napisałem źle. Ale zrozum, Obywatelu. Wrzuć do kosza, ale nie śmiej się. A może ci się na coś przyda?
Węgliński Marek [Hłasko – przekreślone]
Warszawa 32
Mickiewicza 17/m 11).

„Budujemy dla szczęścia człowieka. Każdy współzawodniczący jest aktywnym bojownikiem walki o pokój” – takie hasło rzucili pracownicy MDM. Każdym metrem wybudowanego muru, każdą cegłą położoną ponad plan, każdym metrem położonej jezdni, każdym zespawanym wiązaniem nowego domu warszawscy murarze, betoniarze, zbrojarze, spawacze walczą o pokój. Jeżeli się idzie ulicą Marszałkowską, Alejami lub Nowym Światem, wszędzie rzucają się w oczy tablice z osiągnięciami robotników. Z fotografii śmieją się do nas radosne twarze Słupeckiego, Czajki i innych. Warszawa tętni nowym radosnym życiem wytężonej socjalistycznej pracy. Rano robotnicy warszawscy jadący tramwajami mówią o wczorajszych osiągnięciach i o tym, że dzisiaj jeszcze więcej, jeszcze lepiej i jeszcze szybciej będą murować, spawać i toczyć. Robotnik warszawski wie, że to, co zbuduje, zrobi dla Nowej Polski – szczęśliwego kraju, w którym każdy człowiek będzie miał prawo do pełnego szczęścia. I tak też robią. Domy rosną jak grzyby po deszczu. Śliczny widok rozciąga się na Wisłę z mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Śmieje się do nas Nowy Świat i Krakowskie swymi odbudowanymi kamieniczkami. Śmieją się do nas twarze robotników, śmieją się do nas dzieci idące do szkoły i twarze przechodniów na ulicy. Śmieje się cała Warszawa, która wie, że jutro, pojutrze, z każdym dniem będzie lepiej. W nowej socjalistycznej Warszawie.

*

Te wszystkie osiągnięcia mają nie tylko aspekt gospodarczy i społeczny. Mają także głęboki sens polityczny. Po pierwsze, masy pracujące Polski Ludowej widzą, że nasze Państwo zapewniło im jak najdalej idącą opiekę. Że nie są okradane i wyzyskiwane (jak w Polsce przedwojennej Markiewki, Pstrowskiego, Kawczyka i Zielińskiego). Że dzisiaj każdy obywatel ma prawo do nauki i wypoczynku. Do opieki lekarskiej i do tworzenia nowego, szczęśliwego życia. I tym tłumaczy się ten wspaniały zryw do odbudowy. Te wszystkie najpiękniejsze rekordy, padające pod kilofami. Te wszystkie nadplanowe tony zboża, które wyprodukował robotnik rolny. Bo robotnik wie, że to, co dzisiaj buduje, buduje dla ogółu, dla Polski, dla braci robotników i dla swoich dzieci. Robotnik wie, że to wszystko zawdzięcza naszemu Rządowi Ludowemu, który w oparciu o Wielki Związek Radziecki zapewnia nam szczęśliwe jutro.

A po drugie, robotnik polski wie, że tylko wspólnym wysiłkiem wszystkich wolnych narodów sparaliżuje ruchy podżegaczy wojennych. Obali ostatnie rozpadające się bastiony imperialistów. Utnie ręce tym, którzy chcą rozpętać nową rzeź wojenną i którym się zdaje, że tylko dolar i przemoc mogą panować nad światem. I ten właśnie nowy robotnik jest budowniczym nowego życia i nowej socjalistycznej Polski.

*

Warszawa zawsze była pełna entuzjazmu. Ale tego, co teraz jest, nigdy jeszcze nie było. Każdy przechodzień z uśmiechem mówi o swoim mieście. O swoich domach, których jeszcze wczoraj nie było, a w których już dzisiaj warszawskie gosposie zakładają firanki i froterują podłogi. O swoich murarzach, których rekordy stają się coraz bardziej fantastyczne. O swoim pięknym kinie Moskwa, Praha. O swojej pięknej Warszawie.

*

Wieczorem na Marszałkowskiej ruch jak w ulu. Na Nowym Świecie gwarno i wesoło. Ci, co parę godzin temu stali na rusztowaniach, teraz chodzą ze swymi żonami pod rękę i z dumą pokazują im, co dzisiaj zrobili. I kto by w tym młodym, dobrze ubranym mężczyźnie poznał zachlapanego od stóp do głów wapnem murarza, który teraz pokazuje swojej żonie dom, który on buduje. On jej tłumaczy, ona słucha, śmieją się, a potem znikają w tłumie. Płynie za nimi gwar wielotysięcznego miasta, dzwonki tramwajów i donośny sygnał samochodów. Piękne pobiedy (których dużo kursuje po Warszawie jako taksówki), lśniąc lakierem, bezszelestnie przemykają po asfalcie. Jarzą się okna domów towarowych, kawiarni, restauracji i domów mieszkalnych. Wzbija się pod niebo gwar i hałas szczęśliwego miasta.

*

„Co zrobiłeś dzisiaj, aby w Polsce zbudować socjalizm?” Jeżeli zadamy to pytanie każdemu robotnikowi, to każdy popatrzy na nas z uśmiechem i powie – „Ja wykonałem sto dwadzieścia procent, jestem cieślą”, „Ja wykonałem sto czterdzieści procent, pracuję jako elektromonter”, „Ja sto pięćdziesiąt”, „Ja dwieście”, „Ja…” – wszyscy budują i zbudują nową, szczęśliwą przyszłość.

Dżoker 1 Dżoker Michał Piedziewicz
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Dom tęsknot 1 Dom tęsknot Piotr Adamczyk
29,27 34,99
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Sen sów 1 Sen sów Jerzy Sosnowski
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Krzyżak z Małego Potoku i inne myśliwskie opowiadania 1 Krzyżak z Małego Potoku i inne myśliwskie opowiadania Włodzimierz Gołkowski
7,53 9,00
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Żywe ognie 1 Żywe ognie Stefan Rosołowski
12,55 15,00
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Ave Maria 1 Ave Maria Jan Krzysztofczyk
10,04 12,00
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Zakazany romans 1 Zakazany romans Zbigniew Leoniak
8,79 10,50
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pajacyki i gliniarze 1 Pajacyki i gliniarze Stanisław Bockenheim
23,34 27,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Mała, błękitna chusteczka 1 Mała, błękitna chusteczka Krystyna Struzyna
13,30 15,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Brulion paryski 1 Brulion paryski Arkadiusz Pacholski
26,69 31,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Świat między nogami 1 Świat między nogami Aleksander Krasnodębski
17,48 20,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pitaval żydowski 1 Pitaval żydowski Marian Bielecki
14,22 17,00
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Szeherezada Wyprzedaż 1 Szeherezada Jan Dąbrowski
8,67 28,90
Rabat 70% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Próba listopada Wyprzedaż 1 Próba listopada Piotr Wojciechowski
29,20 34,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Polska łąka czyli emigracyjne wspomnienia 1 Polska łąka czyli emigracyjne wspomnienia Krystyna Struzyna
13,81 16,50
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Król 1 Król Szczepan Twardoch
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kobiety z ulicy Grodzkiej. Weronika 1 Kobiety z ulicy Grodzkiej. Weronika Lucyna Olejniczak
25,50 34,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kobiety z ulicy Grodzkiej. Wiktoria 1 Kobiety z ulicy Grodzkiej. Wiktoria Lucyna Olejniczak
24,00 32,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Hotel Varsovie. Klątwa lutnisty Nowość 1 Hotel Varsovie. Klątwa lutnisty Sylwia Zientek
33,74 44,99
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Skazaniec. Tom 1 1 Skazaniec. Tom 1 Krzysztof Spadło
18,38 24,50
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Oczy wilka 1 Oczy wilka Alicja Sinicka
28,50 38,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kobiety z ulicy Grodzkiej. Matylda 1 Kobiety z ulicy Grodzkiej. Matylda Lucyna Olejniczak
24,75 33,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Cień burzowych chmur 1 Cień burzowych chmur Edyta Świętek
27,68 36,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Harda 1 Harda Elżbieta Cherezińska
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
 Prowadź swój pług przez kości umarłych 1 Prowadź swój pług przez kości umarłych Olga Tokarczuk
27,68 36,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Na Grobli Wyprzedaż 1 Na Grobli Eustachy Rylski
8,97 29,90
Rabat 70% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Córka wiatrów. Wilczy Dwór T.1 Nowość 1 Córka wiatrów. Wilczy Dwór T.1 Magdalena Kordel
27,68 36,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kobiety z ulicy Grodzkiej. Hanka 1 Kobiety z ulicy Grodzkiej. Hanka Lucyna Olejniczak
24,00 32,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni