Koszyk 0

Jerzy Pilch w kontrowersyjnej, pierwszej biografii

Zapraszamy do przeczytania kontrowersyjnej, pierwszej biografii Jerzego Pilcha, jednego z najchętniej czytanych i cenionych polskich pisarzy współczesnych, która powstała z Pilchem i wbrew Pilchowi, która obdziera go z fikcji, by pokazać całą prawdę. Autorka, Katarzyna Kubisiowska, jest publicystką związaną z redakcją „Tygodnika Powszechnego”. Przeprowadziła wiele rozmów prasowych z Jerzym Pilchem. Biografię pisała trzy lata, ale w rzeczywistości pracowała nad nią od lat dwudziestu, kiedy po raz pierwszy spotkała pisarza.

Jerzy Pilch:
– Ile dostałaś czasu?
Ja:
– Dwa lata.
– Aha, czyli liczą na to, że przed wydaniem zdążę umrzeć.

Nim zdołałam cokolwiek z siebie wykrztusić, zalała mnie fala entuzjazmu. Pojęłam, że usłyszałam pierwsze zdanie biografii, na dodatek sformułowane przez samego jej bohatera. Czekałam na jeszcze jedno, decydujące – wyrażające zgodę na to, by ona w ogóle powstała. W tym celu zadzwoniłam.

Latami spotykałam go na skrzyżowaniu pod Pocztą Główną. Z torbą na ramieniu szedł aż z ulicy Francesco Nullo w stronę Siennej, dalej, po przekątnej, przecinał Rynek i już był u celu – na Wiślnej, gdzie mieściła się redakcja. Poznaliśmy się w połowie lat dziewięćdziesiątych – zaczęłam się wtedy obracać w środowisku „Tygodnika Powszechnego”. Pamiętam go, jak w sztruksowej marynarce i granatowych dżinsach przechadzał się między boksami, rzucając spod osuniętych na nos okularów badawcze spojrzenia. Robił piorunujące wrażenie, tryskał humorem, porywał inteligencją.

Jego gwiazda w świecie literackim już wtedy jasno świeciła – maską autora niepokornego z wdziękiem rozgrywał towarzyskie mecze. Wiedział, kiedy być czarującym, a kiedy zimnym i niedostępnym. Sporo rozmawialiśmy o kinie – na bieżąco śledził nowości. Ciekaw był opinii, dopytywał o zdanie. Kiedyś upierałam się, że Agnieszka Holland zadebiutowała jako reżyserka Aktorami prowincjonalnymi. Łagodnie wyprowadził mnie z błędu – z zachowaniem chronologii wymienił wszystkie wcześniejsze tytuły: Obrazki z życia, Wieczór u Abdona, Zdjęcia próbne, Niedzielne dzieci, Coś za coś. Kiedy w czwórkę – z Basią Kosecką, Anitą Piotrowską i Wojtkiem Kocołowskim – jako młodzi absolwenci filmoznawstwa napisaliśmy Panoramę kina współczesnego, z przejęciem podarowałam mu autorski egzemplarz. Ucieszył się, powiedział, że coś napisze. Nie napisał.

Z biegiem lat nasza znajomość przekształciła się w zażyłość, a ja pozostawałam pod jego niesłabnącym urokiem. Rozmowy telefoniczne przedłużające się o kolejny kwadrans, powieści czytane w maszynopisie, felietony odszyfrowywane z rękopisów. Odwiedziny w jego rodzinnej Wiśle, na detoksie w Krakowie, w Warszawie na Hożej. Zgoda na bycie ojcem chrzestnym mojego syna. Jerzy kibicujący z moim ojcem na stadionie Cracovii. Bliska mi kobieta, z którą połączyła go namiętność. Wiele miesięcy jego i mojego milczenia, potem przełamywanie lodów. Nie byłam pewna, czy mam prawo i czy warto latami cementowaną relację poświęcać dla jednej książki. Zastanawiałam się, czy zdobędę się na dystans – grunt pod uczciwą biografię – do jego stylu życia, systemu wartości, literatury. Czy odwołując się do co najmniej faktów z jego życia, nie poranię jego i jego bliskich? Czy nie naruszę tego, co bezcenne – dobra osobistego? Czy będę umiała wyznaczyć linię demarkacyjną między tym, co powierzone mi jako poufne, a tym, co będzie wolno mi obwieścić reszcie świata? I czy po wydaniu książki Jerzy nie wykasuje z furią, do której ma łatwy dostęp, numeru telefonu Kubisiowskiej.

Samego Pilcha wpisy z Dziennika datowane 8 i 9 marca 2010 roku pomogły mi częściowo rozstrzygnąć dylematy. Jerzy wypowiedział się w przetaczającej się przez media dyskusji o tym, że Artur Domosławski, biograf Ryszarda Kapuścińskiego, ściągnął z cokołu guru polskiej szkoły reportażu i czemu ma to służyć. Domosławski napisał wprost o tym, co w środowisku dziennikarskim stanowiło tajemnicę poliszynela: autor Hebanu nie zawsze trzymał się realizmu zarezerwowanego dla gatunku, który uprawiał.

[…]
Wielokrotnie nakłaniałam go do napisania wspólnej książki. W odpowiedzi sypał z rękawa dyplomatycznymi formułkami: „Pogadamy za lat pięć, a najlepiej dziesięć, i tylko z tobą, Kacha, tylko z tobą”. Nie przewidywał tracenia cennych godzin na sprawy inne niż pisanie. Konsekwentnie rozgrywał pisarski mecz: unikał „sprzedawania” publicystyce autobiograficznych wątków, trampoliny dla jego opowieści. W roku 2001 byliśmy „po słowie” – dla WL-u, wówczas jego wydawcy, miałam przeprowadzić z nim wywiad rzekę. Plany pokrzyżował jeden z kilku jego spektakularnych transferów. Nieoczekiwana zmiana wydawcy na Świat Książki zaskoczyła środowisko. Dekadę później, wspólnie z Pawłem Szwedem, redaktorem naczelnym Wielkiej Litery, jednym z jego kolejnych wydawców, bezskutecznie usiłowaliśmy wrócić do tematu. Stąd moje zaskoczenie, kiedy w październiku 2013 roku zgodził się bez chwili wahania. Prawdopodobnie nadszedł moment, gdy poczuł, że nie ma już nic do stracenia.

– Gdy ty będziesz pisać moją biografię, ja będę równolegle pracować nad Autobiografią w sensie ścisłym i drukować ją w „Tygodniku Powszechnym”.

Z Wisły w niej raczej się nie wychylę, ty masz do opisania całe moje życie. Zostawiam ci baby i chlanie, w ogóle rób, jak tam chcesz, wtrącać się nie będę. Jeszcze będziesz mnie miała dość, zobaczysz.

– Naprawdę nie będziesz się wtrącać? – upewniałam się. Wtrącał się, ale głównie pomagał. Udostępniał materiały. Spotykaliśmy się regularnie przez dwa lata. Wykonałam tysiące telefonów. Odpowiadał na pytania pełnymi akapitami – Jerzy należy do tych rzadkich autorów, którzy mówią „gotową literaturą.” Ale w trakcie pisania książki zorientowałam się, że nie jest wobec mnie do końca fair. Wreszcie nadszedł moment, gdy musiałam się z tym skonfrontować.


Fragment dzięki uprzejmości Wyd. Znak: Pilch w sensie ścisłym. Biografia, Katarzyna Kubisiowska.

Pocałunek Boga 1 Pocałunek Boga Radosław Purski
33,46 40,00
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Zielony księżyc 1 Zielony księżyc Przemek Opłacki
27,00
Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Król 1 Król Szczepan Twardoch
29,19 44,90
Rabat 35% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Królowa Polecamy 1 Królowa Elżbieta Cherezińska
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Make life harder Przewodnik po polityce i nie tylko, ale też Nowość 1 Make life harder Przewodnik po polityce i nie tylko, ale też Opracowanie Zbiorowe
27,00 36,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Harda 1 Harda Elżbieta Cherezińska
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Rok królika Polecamy 1 Rok królika Joanna Bator
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Perła. Afrykański przypadek księdza Grosera Nowość 1 Perła. Afrykański przypadek księdza Grosera Jan Grzegorczyk
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Harda 1 Harda Elżbieta Cherezińska
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Make Life Harder 1 Make Life Harder Lucjan Maciej
26,25 35,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Najgorszy człowiek na świecie 1 Najgorszy człowiek na świecie Małgorzata Halber
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Gra w kości NOWY ISBN!!! NOWA CENA!!! 1 Gra w kości NOWY ISBN!!! NOWA CENA!!! Elżbieta Cherezińska
28,43 37,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Nefrytowa szpilka 1 Nefrytowa szpilka Joanna Miszczuk
25,50 34,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Kobiety z ulicy Grodzkiej. Matylda 1 Kobiety z ulicy Grodzkiej. Matylda Lucyna Olejniczak
24,75 33,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!
Drobna zmiana 1 Drobna zmiana Marcin Świetlicki
22,50 30,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka 24h!