Koszyk 0

Jerzy Pilch w kontrowersyjnej, pierwszej biografii

Zapraszamy do przeczytania kontrowersyjnej, pierwszej biografii Jerzego Pilcha, jednego z najchętniej czytanych i cenionych polskich pisarzy współczesnych, która powstała z Pilchem i wbrew Pilchowi, która obdziera go z fikcji, by pokazać całą prawdę. Autorka, Katarzyna Kubisiowska, jest publicystką związaną z redakcją „Tygodnika Powszechnego”. Przeprowadziła wiele rozmów prasowych z Jerzym Pilchem. Biografię pisała trzy lata, ale w rzeczywistości pracowała nad nią od lat dwudziestu, kiedy po raz pierwszy spotkała pisarza.

Jerzy Pilch:
– Ile dostałaś czasu?
Ja:
– Dwa lata.
– Aha, czyli liczą na to, że przed wydaniem zdążę umrzeć.

Nim zdołałam cokolwiek z siebie wykrztusić, zalała mnie fala entuzjazmu. Pojęłam, że usłyszałam pierwsze zdanie biografii, na dodatek sformułowane przez samego jej bohatera. Czekałam na jeszcze jedno, decydujące – wyrażające zgodę na to, by ona w ogóle powstała. W tym celu zadzwoniłam.

Latami spotykałam go na skrzyżowaniu pod Pocztą Główną. Z torbą na ramieniu szedł aż z ulicy Francesco Nullo w stronę Siennej, dalej, po przekątnej, przecinał Rynek i już był u celu – na Wiślnej, gdzie mieściła się redakcja. Poznaliśmy się w połowie lat dziewięćdziesiątych – zaczęłam się wtedy obracać w środowisku „Tygodnika Powszechnego”. Pamiętam go, jak w sztruksowej marynarce i granatowych dżinsach przechadzał się między boksami, rzucając spod osuniętych na nos okularów badawcze spojrzenia. Robił piorunujące wrażenie, tryskał humorem, porywał inteligencją.

Jego gwiazda w świecie literackim już wtedy jasno świeciła – maską autora niepokornego z wdziękiem rozgrywał towarzyskie mecze. Wiedział, kiedy być czarującym, a kiedy zimnym i niedostępnym. Sporo rozmawialiśmy o kinie – na bieżąco śledził nowości. Ciekaw był opinii, dopytywał o zdanie. Kiedyś upierałam się, że Agnieszka Holland zadebiutowała jako reżyserka Aktorami prowincjonalnymi. Łagodnie wyprowadził mnie z błędu – z zachowaniem chronologii wymienił wszystkie wcześniejsze tytuły: Obrazki z życia, Wieczór u Abdona, Zdjęcia próbne, Niedzielne dzieci, Coś za coś. Kiedy w czwórkę – z Basią Kosecką, Anitą Piotrowską i Wojtkiem Kocołowskim – jako młodzi absolwenci filmoznawstwa napisaliśmy Panoramę kina współczesnego, z przejęciem podarowałam mu autorski egzemplarz. Ucieszył się, powiedział, że coś napisze. Nie napisał.

Z biegiem lat nasza znajomość przekształciła się w zażyłość, a ja pozostawałam pod jego niesłabnącym urokiem. Rozmowy telefoniczne przedłużające się o kolejny kwadrans, powieści czytane w maszynopisie, felietony odszyfrowywane z rękopisów. Odwiedziny w jego rodzinnej Wiśle, na detoksie w Krakowie, w Warszawie na Hożej. Zgoda na bycie ojcem chrzestnym mojego syna. Jerzy kibicujący z moim ojcem na stadionie Cracovii. Bliska mi kobieta, z którą połączyła go namiętność. Wiele miesięcy jego i mojego milczenia, potem przełamywanie lodów. Nie byłam pewna, czy mam prawo i czy warto latami cementowaną relację poświęcać dla jednej książki. Zastanawiałam się, czy zdobędę się na dystans – grunt pod uczciwą biografię – do jego stylu życia, systemu wartości, literatury. Czy odwołując się do co najmniej faktów z jego życia, nie poranię jego i jego bliskich? Czy nie naruszę tego, co bezcenne – dobra osobistego? Czy będę umiała wyznaczyć linię demarkacyjną między tym, co powierzone mi jako poufne, a tym, co będzie wolno mi obwieścić reszcie świata? I czy po wydaniu książki Jerzy nie wykasuje z furią, do której ma łatwy dostęp, numeru telefonu Kubisiowskiej.

Samego Pilcha wpisy z Dziennika datowane 8 i 9 marca 2010 roku pomogły mi częściowo rozstrzygnąć dylematy. Jerzy wypowiedział się w przetaczającej się przez media dyskusji o tym, że Artur Domosławski, biograf Ryszarda Kapuścińskiego, ściągnął z cokołu guru polskiej szkoły reportażu i czemu ma to służyć. Domosławski napisał wprost o tym, co w środowisku dziennikarskim stanowiło tajemnicę poliszynela: autor Hebanu nie zawsze trzymał się realizmu zarezerwowanego dla gatunku, który uprawiał.

[…]
Wielokrotnie nakłaniałam go do napisania wspólnej książki. W odpowiedzi sypał z rękawa dyplomatycznymi formułkami: „Pogadamy za lat pięć, a najlepiej dziesięć, i tylko z tobą, Kacha, tylko z tobą”. Nie przewidywał tracenia cennych godzin na sprawy inne niż pisanie. Konsekwentnie rozgrywał pisarski mecz: unikał „sprzedawania” publicystyce autobiograficznych wątków, trampoliny dla jego opowieści. W roku 2001 byliśmy „po słowie” – dla WL-u, wówczas jego wydawcy, miałam przeprowadzić z nim wywiad rzekę. Plany pokrzyżował jeden z kilku jego spektakularnych transferów. Nieoczekiwana zmiana wydawcy na Świat Książki zaskoczyła środowisko. Dekadę później, wspólnie z Pawłem Szwedem, redaktorem naczelnym Wielkiej Litery, jednym z jego kolejnych wydawców, bezskutecznie usiłowaliśmy wrócić do tematu. Stąd moje zaskoczenie, kiedy w październiku 2013 roku zgodził się bez chwili wahania. Prawdopodobnie nadszedł moment, gdy poczuł, że nie ma już nic do stracenia.

– Gdy ty będziesz pisać moją biografię, ja będę równolegle pracować nad Autobiografią w sensie ścisłym i drukować ją w „Tygodniku Powszechnym”.

Z Wisły w niej raczej się nie wychylę, ty masz do opisania całe moje życie. Zostawiam ci baby i chlanie, w ogóle rób, jak tam chcesz, wtrącać się nie będę. Jeszcze będziesz mnie miała dość, zobaczysz.

– Naprawdę nie będziesz się wtrącać? – upewniałam się. Wtrącał się, ale głównie pomagał. Udostępniał materiały. Spotykaliśmy się regularnie przez dwa lata. Wykonałam tysiące telefonów. Odpowiadał na pytania pełnymi akapitami – Jerzy należy do tych rzadkich autorów, którzy mówią „gotową literaturą.” Ale w trakcie pisania książki zorientowałam się, że nie jest wobec mnie do końca fair. Wreszcie nadszedł moment, gdy musiałam się z tym skonfrontować.


Fragment dzięki uprzejmości Wyd. Znak: Pilch w sensie ścisłym. Biografia, Katarzyna Kubisiowska.

Dżoker 1 Dżoker Michał Piedziewicz
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Dom tęsknot 1 Dom tęsknot Piotr Adamczyk
29,27 34,99
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Sen sów 1 Sen sów Jerzy Sosnowski
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Czarna Julka 1 Czarna Julka Gustaw Morcinek
29,28 35,00
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Trociny (CD) 1 Trociny (CD) Krzysztof Varga
28,54 34,90
Rabat 18% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Czas tęsknoty 1 Czas tęsknoty Adrian Grzegorzewski
31,06 34,90
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Pocałunek Boga 1 Pocałunek Boga Radosław Purski
33,46 40,00
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
aż do DNA 1 aż do DNA Renata Chaczko
26,61 29,90
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Listy z dziesiątej wsi 1 Listy z dziesiątej wsi Agnieszka Olszanowska
28,48 32,00
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Las nie uprzedza 1 Las nie uprzedza Krzysztof Środa
31,06 34,90
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Błogosławiona wina 1 Błogosławiona wina Zofia Kossak
16,73 20,00
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Człowiek z Palermo 1 Człowiek z Palermo Filip Onichimowski
22,59 27,00
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Zielony księżyc 1 Zielony księżyc Przemek Opłacki
4,90 27,00
Rabat 82% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Inna wersja życia 1 Inna wersja życia Hanna Kowalewska
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Chochoły 1 Chochoły Wit Szostak
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Król 1 Król Szczepan Twardoch
39,96 44,90
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Cukiernia Pod Amorem. Ciastko z wróżbą Nowość 1 Cukiernia Pod Amorem. Ciastko z wróżbą Małgorzata Gutowska-Adamczyk
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Odrodzone Królestwo. Tom 3. Płomienna korona 1 Odrodzone Królestwo. Tom 3. Płomienna korona Elżbieta Cherezińska
43,61 49,00
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Arabska krucjata 1 Arabska krucjata Tanya Valko
28,50 38,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Wszystko wina kota 1 Wszystko wina kota Agnieszka Lingas-Łoniewska
25,50 34,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Długa droga do domu 1 Długa droga do domu Joanna Jax
33,38 39,90
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Odnajdę Cię 1 Odnajdę Cię Anna Karpińska
32,04 36,00
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Lalka 1 Lalka Bolesław Prus
37,43 49,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Bezsenność w Tokio 1 Bezsenność w Tokio Marcin Bruczkowski
31,26 32,90
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Szkoła żon 1 Szkoła żon Magdalena Witkiewicz
28,36 33,90
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Pieczeń dla Amfy 1 Pieczeń dla Amfy Salcia Hałas
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Arabski mąż 1 Arabski mąż Tanya Valko
28,50 38,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Wakacje 1 Wakacje Nina Majewska-Brown
31,06 34,90
Rabat 11% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni