Koszyk 0

Jak robić przekręty i jak przeklinać - poradnik Michała Rusinka dla dzieci

Michał Rusinek, naukowiec, pracownik Wydziału Polonistyki UJ, wykładowca teorii literatury i retoryki, niegdyś sekretarz Wisławy Szymborskiej, pisze zabawne wierszyki i opowiadania dla dzieci... Pomindorki, co ją wly, jakie konsekwencje ma chodzenie na giełdę starości. O, oskoma! Pucho marna! Wydzimdzirymdzi”! W dziób, mikrobie!, Orla perć!, Mlon pasiasty! To tylko kilka przykładów spośród ponad czterech tysięcy przekleństw i słów przekręcanych przez najmłodszych, które zebrał Michał Rusinek i na ich kanwie napisał zbiory wierszyków. Zapraszamy do wywiadu z autorem dla matras.pl.

To tęsknota za dzieciństwem czy naukowa fascynacja światem dziecięcej wyobraźni?


Ja chyba nie muszę tęsknić za dzieciństwem, bo od dzieciństwa zajmuję się pielęgnowania dziecka w sobie. Zarazem mam potrzebę uspójniania swoich różnych aktywności zawodowych i pozazawodowych, więc do języka dzieci podchodzę i jako filolog, i jako tata dwojga dzieci.

Wielu uważa, że dorosły ma być poważny i już. A Pan lubi sobie żarty stroić...
Żart to sprawa poważna. Nie widzę tu konfliktu. Żart językowy często ma za zadania zwrócić uwagę na sam język. A język to sprawa arcypoważna.

Czy skłonność do psot wyniósł Pan z domu rodzinnego?


Może nie tyle psot, ile do zabaw językowych. I zabaw literackich, choć nie uprawianych, lecz podziwianych. Z dzieciństwa pamiętam limeryki i inne purnonsensowe wierszyki Edwarda Leara w przekładzie Andrzeja Nowickiego.

Czy był Pan grzecznym chłopcem, czy raczej takim, co wdaje się w bójki i przeklina?


Byłem zbyt chuderlawy, żeby wdawać się w bójki. Czy przeklinałem? Czasami nieświadomie. Pamiętam, że kiedyś powiedziałem jakieś słowo, które niesłusznie wydawało mi się niewinne, przy moim tacie. On uniósł tylko brew ze zdziwienia i spokojnie wytłumaczył mi, co owo słowo znaczy.

Czy Pan przekręcał? Może w rodzinnej pamięci zachowały się wspomnienia jakiś zabawnych Pana powiedzonek?


Każde dziecko tworzy własne słowa, czasem przekręcając już istniejące, a czasem tworząc neologizmy niejako od zera. Moje dzieciństwo i świadomość językowa ściśle wiąże się z procesem tynkowania bloku, w którym mieszkaliśmy. Usypiano mnie w wózku na balkonie. I ponoć pierwszym słowem, jakie powiedziałem, nie było „mama” ani „tata”, ale najczęściej powtarzany przez panów murarzy rzeczownik w rodzaju żeńskim, używany w formie przecinka. Natomiast pierwsze zdanie, jakie wypowiedziałem, brzmiało podobno: „Pan murarz buduje dom apitiu”. Rodzicom nie udało się ustalić, co oznaczało owo ostatnie słowo. Ja już też nie pamiętam. Zdanie brzmi nieco socrealistycznie, mam nadzieję, że nikt mi tego nie potraktuje jako krechy w biografii.

W co i czym lubił bawić się mały Michał Rusinek?


W czterech pancernych. Byłem Jankiem, rzecz jasna. Budowałem sobie wieżyczkę czołgu z poduch z tapczanu rodziców oraz rury od odkurzacza. Brakowało mi tylko hełmofonu, marzyłem o prawdziwym, który był dla mnie nieosiągalny. Niedawno to opisałem w książce „Kiedy byłem mały”. Niedługo po publikacji dostałem paczkę od nieznajomego. W środku był hełmofon i list. Ten ktoś przeczytał moją książkę, kupił hełmofon z demobilu i postanowił spełnić moje marzenie z dzieciństwa… Do tej pory jestem wzruszony. Hełmofon zakładam na specjalne okazje.

Ma Pan dwoje dzieci. Od czego jest Michał Rusinek ojciec: od poważnych rozmów i dyscypliny, czy raczej od wspólnego czytania i zabawy kolejką?


Niestety, nie jestem dobry w dyscyplinowaniu, zupełnie się do tego nie nadaję. Ale do rozmów – owszem. I do grania w gry planszowe!

Mają Państwo jakieś rytuały, np. wieczorne czytanie albo wymyślanie bajek?


Mieliśmy. Wieczorne czytanie lub opowiadanie bajek. Dzieci już wyrosły, czytają same. Sam już nie wiem, co. I nawet nie jestem pewien, czy tylko po polsku…

Czy dlatego zaczął Pan pisać dla dzieci?


Tak, zaczęło się od własnych dzieci. Ale i od przekładów: pierwszą książkę dla dzieci przetłumaczyłem. Tłumaczenie jest dobrym poligonem dla własnego pisania.

Czy opowiadania i wierszyki, które tłumaczył lub pisał Pan dla najmłodszych z myślą o publikacji, próbował Pan najpierw na swoich dzieciach?
Oczywiście! Przynajmniej kiedy jeszcze zaliczały się do kategorii „najmłodsze”. Teraz już co najwyżej mogą mi dawać wskazówki warsztatowe…

A czy pomysł na książeczki o przekręcaniu wziął się z obserwacji Pana dzieci?


I moich, i zaprzyjaźnionych. Ale bardzo pomogła wizyta w programie Dzień Dobry TVN. Poprosiłem wtedy telewidzów o nadsyłanie przekrętów własnych dzieci. I w ciągu godziny zatkaliśmy serwery TVN!

Sądzi Pan, że książeczka "Jak przekręcać i przeklinać" oraz jej poprzednie wydania zniechęcą dorosłych czytelników do strofowania i poprawiania i skłonią do słowotwórczej zabawy z dziećmi?


Mam taką nadzieję. Owszem, poprawność językowa jest istotna. Ale równie ważna jest kreatywność. „Native speaker” to przecież nie bierny użytkownik języka, ale i jego współtwórca.
Ilustracje do tej książki, jak również do "Wierszyki rodzinne" i "Wierszyki domowe. Sześć i pół tuzinka wierszyków Rusinka" stworzyła Pana siostra. Rozumieli się Państwo w lot, a może toczyli boje jak w dzieciństwie?


W dzieciństwie dzieliło nas AŻ siedem lat różnicy. Od pewnego czasu to jest ZALEDWIE siedem lat. Wtedy nie bardzo się interesowałem moją siostrą. Ale od kiedy zaczęła przejawiać talenty plastyczne – często współpracujemy. Chyba też mamy podobne poczucie humoru. I dobrze się dogadujemy.

Jak wiadomo domowe sprzęty, nie tylko pralki pożerające skarpetki, żyją swoim tajemnym życiem. Jest Pan z którymś z nich w szczególnie dobrej komitywie?


O, nie! Tu nie jest możliwa żadna komitywa. Natomiast w okiełznaniu ich pomaga wyobraźnia, której przecież zwłaszcza dzieciom nie brakuje.

Rozmawiał(a): Magda Kaczyńska

Zwierzęta leśne. Miś i przyjaciele 1 Zwierzęta leśne. Miś i przyjaciele Grażyna Nowak
6,68 7,99
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pan Samochodzik i Uroczysko. Tom 15 1 Pan Samochodzik i Uroczysko. Tom 15 Zbigniew Nienacki
12,54 14,99
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Cukierki 1 Cukierki Renata Piątkowska
19,16 22,90
Rabat 16% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Siedem łyżeczek 1 Siedem łyżeczek Ks. Jan Twardowski
27,22 34,90
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 16.03.2017 r.  
Nela i skarby Karaibów 1 Nela i skarby Karaibów . Nela
28,78 36,90
Rabat 22% Przedsprzedaż, Premiera 11.04.2017 r.  
Klub sześciolatka. Część 2 1 Klub sześciolatka. Część 2
6,49 7,50
Rabat 13% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Martynka. Zeszyt ćwiczeń i zabaw dla 5-latków 1 Martynka. Zeszyt ćwiczeń i zabaw dla 5-latków Gilbert Delahaye Marcel Marlier
12,54 14,99
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Martynka. Zeszyt ćwiczeń i zabaw dla 6-latków 1 Martynka. Zeszyt ćwiczeń i zabaw dla 6-latków Gilbert Delahaye Marcel Marlier
12,54 14,99
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Papierowe zwierzaki czyli origami płaskie i przestrzenne z kwadratu 1 Papierowe zwierzaki czyli origami płaskie i przestrzenne z k... Dorota Dziamska
19,16 22,90
Rabat 16% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Oto jest Kasia 1 Oto jest Kasia Mira Jaworczakowa
17,02 19,90
Rabat 14% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Wesołe szlaczki i literki. Część 2 1 Wesołe szlaczki i literki. Część 2
2,51
Rabat 13% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Przygoda na safari. Odkrywamy zwierzęta 1 Przygoda na safari. Odkrywamy zwierzęta Iwona Czarkowska
26,61 29,90
Rabat 11% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Moja niania jest super! Wyprzedaż 1 Moja niania jest super! Amber Stewart
19,92 24,90
Rabat 20% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Mądry maluszek. Kącik 2-latka. Książeczka z nalepkami 1 Mądry maluszek. Kącik 2-latka. Książeczka z nalepkami Weronika Goszczyńska
6,64
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Mądry maluszek. Kącik 3-latka. Książeczka z nalepkami 1 Mądry maluszek. Kącik 3-latka. Książeczka z nalepkami Weronika Goszczyńska
6,64
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Cudaczek - wyśmiewaczek 1 Cudaczek - wyśmiewaczek Julia Duszyńska
11,25 15,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Zaczarowana zagroda 1 Zaczarowana zagroda Alina i Czesław Centkiewiczowie
11,31
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Strachopolis 1 Strachopolis Dorota Wieczorek
16,43 21,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Kubuś Puchatek 1 Kubuś Puchatek A.A. Milne
18,68 24,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Nauka czytania po angielsku 1 Nauka czytania po angielsku Bartłomiej Paszylk
4,49 5,99
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Przygody Tappiego z Szepczącego Lasu 1 Przygody Tappiego z Szepczącego Lasu Marcin Mortka
18,68 24,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Mały Książę 1 Mały Książę Antoine de Saint-Exupery
9,00 12,00
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Bajki w zielonych sukienkach 1 Bajki w zielonych sukienkach Anna Mikita
14,73 15,50
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Nocnik nad nocnikami. Chłopiec 1 Nocnik nad nocnikami. Chłopiec Alona Frankel
16,63 17,50
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Magiczne Drzewo. Gra 1 Magiczne Drzewo. Gra Andrzej Maleszka
27,68 36,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Pan Pierdziołka spadł ze stołka. Powtarzanki i śpiewanki 1 Pan Pierdziołka spadł ze stołka. Powtarzanki i śpiewanki Praca Zbiorowa
10,50 14,00
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Dzieci z Bullerbyn 1 Dzieci z Bullerbyn Astrid Lindgren
21,52 26,90
Rabat 20% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Matematyka z uśmiechem. Zbiór zadań z matematyki. Klasa 2 1 Matematyka z uśmiechem. Zbiór zadań z matematyki. Klasa 2 Elżbieta Jardanowska
10,39 12,99
Rabat 20% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!