Koszyk 0
Opis:
Francuski historyk Georges Vigarello (ur. 1941) jest dziś prawdziwym kronikarzem historii naszej troski o ciało. Jego książki o rozumieniu zdrowia, czystości, urody czy bezpieczeństwa ciała są nie tylko opowieścią pełną fascynujących, czasem aż niewiarygodnych szczegółów z ostatniego tysiąclecia, lecz stawiają także na tej podstawie diagnozę czasom najnowszym. Epopeja ciała opisywanego przez Vigarella przebywa różne etapy. W średniowieczu zdrowie ma zapewniać pełna zgodność z siłami kosmicznymi ... w oświeceniu - z mechanizmem, współcześnie - z własną organiczną strukturą cielesną jednostki. Odpowiednio do tego zmieniają się strategie zabiegów o zdrowie i o ochronę przed chorobą: mówiąc najprościej - od ucieczki do ataku, od izolacji mającej chronić przed wrogimi siłami do medycznej ofensywy przeciw źródłom niedomagań i do "promowania" zdrowego ciała. Dziś już zdrowia nie strzeże się jak z góry danego dobra, lecz się pracuje nad jego "doskonaleniem". Oczywiście ta ewolucja rozumienia ciała znajduje wyraz polityczny, a zarazem polityka i ideologia wpływają na to rozumienie. "Projekt zdrowie" stał się domeną publiczną. Czytaj dalej >> << Zwiń
Mniej Więcej
  • Georges Vigarello
  • 2011
  • 0
  • 450
  • 195
  • 122
  • 97883-61182-689
  • 9788361182689
  • ZA8S1

Recenzje czytelników

Myć się czy się nie myć?

Ocena:
Autor:
Data:
Historia zdrowia i choroby. Praktyki sanitarne od średniowiecza do współczesności — książka ta przybliża nam nie tylko tajemny wpływ kosmosu na ludzkie ciało czy sposoby ratunku przed dżumą, ale i przepisy na „pitne złoto„ i ”mannę kapucynów”. Gruntowna historia wzajemnej relacji ciała i humorów, kosmosu i zdrowia, nauki i pobożności spisana przez prof. Vigarello zadowoli nie jednego higienistę.

Autor

Historia zdrowia i chorobyGeorges Vigarello nie wymaga długiego przedstawienia ... Najsłynniejszy „historyk ciała”, socjolog, dyrektor naukowy w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Paryżu, i fascynat historii życia codziennego dość dobrze zadomowił się już w kraju nad Wisłą, w głównej mierzy dzięki wydawnictwu Aletheia. Pod tymi skrzydłami zostały wydane jego sztandarowe pozycje, np. Historii gwałtu, Historii czystości i brudu - higiena ciała od czasów średniowiecza, Historii otyłości od średniowiecza do XX wieku. Słowo/Obraz Terytoria Wydawnictwo wydało natomiast monumentalną Historię ciała. Tom I. Od Renesansu do Oświecenia, której to Vigarello podjął się redakcji. Te i inne jego prace znalazły się w kanonie historii społecznej, a mimo początkowego silnego wpływu Michela Foucaulta, Vigarello stworzył swój własny, czasami nieco trudny, acz ciekawy styl.

Historia zdrowia i choroby. Praktyki sanitarne od średniowiecza do współczesności (Histoire des pratiques de santé - Le sain et le malsain, santé et mieux-être depuis le Moyen Age, Seuil 1993, 1999) to jedna z ciekawszych pozycji dotycząca historii życia codziennego. Tego, co dotyczyło całego społeczeństwa, z czym każdy miał do czynienia.

Vigarello zabiera nas w swoją opowieść, zaczynając od XIII wieku, kiedy ciało podporządkowane było siłom kosmosu, siłom tajemnym. To „złe powietrze„ i ”humory” decydowały o chorobie i zdrowiu, o życiu.

Szczególnie w nieciekawej sytuacji byli w tym okresie trędowaci. Notorycznie izolowani od społeczeństwa stali się oni dla niego martwi. „Owóż stu trędowatych, poczwarnych, z ciałem przeżartym i zetlałym, przebiegłszy o kulach z hałasem grzechotek… Pod obrzękłymi powiekami oczy ich nabiegłe krwią…„. Rozkład przekazywany był przed jedno ciało drugiemu za sprawą jakiegoś niezrozumiałego, lecz nieuchronnego mechanizmu: według Arnolda z Villanova chorobę wywoływały „zgniłe humory„, a Konstantyn Afrykańczyk wymieniał „złośliwe wyziewy”. ”Z tego powodu należy oddzielać trędowatych od pozostałych, aby nie psuli powietrza i nie zarażali trądem ludzi zdrowych”. Ciało ulegało przemianie, co szczególnie budziło lęk. Uwidoczniał się rozkład.

Ale nie tylko humory zawiadują ciałem. Katary (np. ten który obserwował w 1387 roku Valosce de Tarente wśród mieszkańców Montpellier, „tak powszechny, że zaledwie dziesiąta cześć ludności uniknęła go; wszyscy starcy zmarli„) czy biegunki (podobne do tej, która zabrała z tego świata Ludwika Świętego u bram Kartaginy w 1270 roku, co opisał Joinville, uświadamiając sobie nagle, że król miał „wkrótce umrzeć„), „krew o brzydkim zapachu” (wspominana przez Bartłomieja Anglika) to przykładowe inne przypadłości. Nie ma jednak nic osobistego w tych przemianach, którym podlegają wilgotne substancje. Z ”humorami” jest taka samo jak ze znanymi płynami. Przybierają te same postacie, jak płyny naturalne: są ciężkie lub lekkie, mętne albo przejrzyste, zalegają różne części ciała, zależą od pory roku. Dlatego nade wszystko należy je kontrolować i ułatwiać oczyszczanie poprzez wydzielanie. Bo średniowieczne dbanie o ciało równało się oczyszczaniu. Historia zdrowia i choroby jest historią przemian i ewolucji dotyczących ciała. Np. upuszczanie krwi, zabieg uznawany za najważniejszy jeszcze na początku XVIII w Kastylii, zostaje powszechnie zakwestionowany w następnych dziesięcioleciach.

Ale „humory„ i „złe powietrze„ to tylko jeden z poruszanych przez autora zagadnień. Leczenie złotem (jeszcze w 1480 roku aptekarze Ludwika XI przetopili „96 dukatów ze starego złota” na ”pewną nalewkę zwaną aurum potabile”, zalecaną mu jako lekarstwo; skład tej czyszczonej przez wielokrotne destylacje nalewki pozostaje tajemnicą), łaźnie, dieta (kontrola pożywienia, praktyka rzadko spotykana, wypracowana przez myśl naukową, jest w XIII wieku celem dla niewielu, postawą najwyżej bardzo wąskiej elity) i obżarstwo, dżuma i walka z nią, to inne fascynujące tematy, których nie sposób omówić w paru zdaniach. Trzeba je poznać, zagłębiając się w lekturę.

Pracę G. Vigarello kończy na współczesności. Na szczepieniach, transfuzjach, AIDS, polityce zdrowotnej. Ogrom tematów może zaskakiwać, jednak nie należy się obawiać – autor niemal za rękę prowadzi czytelnika przez epoki.

Jego Historia zdrowia staję się historią troski o ciało. W pierwszym rzędzie historią indywidualnego podboju, powolnego kształtowania się pojęcia zdrowia, pogłębienia się autonomii jednostki, a nawet jej intymności w tej sferze. A jednocześnie jest opowieścią o trudnym, wzajemnym dostosowaniu się polityki zdrowia i wymagań indywidualnych (vide: trędowaci, zadżumieni, zarażeni wirusem HIV). Historia zdrowia i choroby ukazuje w dużej mierze powiązania, w jakich zmieniały się wyobrażenia dotyczące ciała i wyobrażenia dotyczące grupy.

Szkoda tylko, że materiał źródłowy ograniczony jest głównie do terenu Francji (czytelnicy innych prac Vigarello są przyzwyczajeni), jednak na usprawiedliwienie należy zauważyć, że taki jest główny obszar badawczy autora.

Krytycznie należy wypowiedzieć się o wydaniu, lecz nie jest to coś, co przekreśla pracę. Wprost przeciwnie. Wymagający czytelnik, przyzwyczajony do innych prac prof. Georgesa Vigarello wydanych przez Aletheię nie dostrzeże tego mankamentu, jednak niektórym może sprawić problem, np. brak bibliografii (którą należy skompletować z rozbudowanych przypisów). Przypisy zawarte na końcu pracy zajmują prawie 80 stron i trochę trudu trzeba sobie zadać, by się w nich odnaleźć. Standardowy, żółtawy papier, miękka okładka (wygodna w podróży!), brak grafik także nie wprawiają w osłupienie, jednak „nie ocenia się książki po okładce„. Profesjonalny skład i łamanie, korekta i nade wszystko znakomity przekład Małgorzaty Szymańskiej powinny być wyznacznikiem ”strony technicznej”.


Historia zdrowia i choroby. Praktyki sanitarne od średniowiecza do współczesności to frapująca i zajmująca lektura, która zadowoli niejednego czytelnika. Georges Vigarello, poruszając niesłusznie skazane przez historyków jako błahe sprawy codzienne, historię ciała, udowadnia po raz kolejny, że pisanie o historii może być fascynującą przygodą intelektualną. Nie bez kozery Vigarello nazywany jest największym „historykiem ciała”. Przystępne, staranne wydanie, umiarkowana cena, jakość Aletheii dodatkowo zachęcają. Pozostaje mieć nadzieje, by inne wydawnictwa i autorzy poszli w ich ślady.
Czytaj dalej >> << Zwiń
Czy ta recenzja była przydatna?

Dodaj recenzję

Dołącz do grona naszych recenzentów. Dziel się z innymi miłośnikami książek wrażeniami z lektury. Cenimy wszystkie opinie naszych czytelników, stąd też w podziękowaniu za każdą opublikowaną recenzję proponujemy rabat - 5% na kolejne zakupy ...

Jak to działa?

Wyszukujesz książkę, którą chcesz się podzielić z innymi czytelnikami.
Piszesz recenzję. Logujesz się.
Możesz napisać kilka słów o sobie i wgrać swoje zdjęcie albo wybrać ilustrację z bazy awatarów.
Twoja recenzja czeka na akceptacje i publikację.
Po jej zatwierdzeniu:
a) otrzymasz w ciągu 24 godzin 5% kod rabatowy na kolejne zakupy.
- Rabat nie obejmuje podręczników.
- Kod rabatowy jest ważny miesiąc. Należy użyć go w czasie składania zamówienia.
b) dołączasz do grona recenzentów.

Więcej Zwiń

Twoja ocena

Zostaną nagrodzone najciekawsze wypowiedzi świąteczne w formie polecenia książki na prezent połączonego ze wspomnieniem świąt dzieciństwa, refleksją, dedykacją.