Koszyk 0

Opowieść o polskich dzieciach, porwanych przez nazistów i zniemczonych

Basię zabrano babci, gdy miała cztery lata. Siostry Alusię i Daryjkę rozdzielono i oddano nowym niemieckim rodzicom… Według szacunków Lebensborn uprowadził ponad 200 tysięcy polskich dzieci, odbierając im rodziny i tożsamość. Niejednokrotnie na zawsze.

"Brunatna kołysanka" to wstrząsająca opowieść o polskich dzieciach porwanych przez nazistów i zniemczanych w założonych przez Himmlera ośrodkach Lebensbornu. Jak i skąd wykradano je do Niemiec? W jaki sposób szukał ich po wojnie Roman Hrabar, który odkrył przed światem zbrodniczą działalność ośrodków hodowli białej rasy? Czy można mieć dwie matki albo nagle nie mieć żadnej? Jak pokiereszowane dzieciństwo wpłynęło na dalsze losy dzieci Lebensbornu?
Po latach ofiary tamtych zdarzeń opowiadają autorce swoje zdumiewające, dramatyczne i pełne zaskakujących konsekwencji historie…
„A więc można było i tak: mieć jasne włosy, błękitne oczy, odpowiedni rozmiar czaszki i kości policzkowych. Być kochaną przez mamę, rozpieszczanym przez tatę i mimo to któregoś dnia zostać uprowadzonym z domu do III Rzeszy wprost w objęcia nowych, niemieckich rodziców. Anna Malinowska opowiada przejmująco o losach germanizowanych dzieci, które po wojnie odnajdowane i oddawane polskim rodzicom już nigdy nie umiały odnaleźć się w życiu. Przywraca też pamięć wybitnego adwokata Romana Hrabara, który odkrył przed światem zbrodniczą działalność ośrodków hodowli nordyckiej rasy i poświęcił życie niesieniu pomocy ich ofiarom” – Magdalena Grzebałkowska, autorka książki „1945. Wojna i pokój”.

Fragment książki

Dobra krew
W Lemgo mieszka dziewczynka, której pierwszym wspomnieniem
jest duża łąka ciągnąca się za oknem. W rzeczywistości
był to zwykły trawnik, ale zawsze będzie myślała o nim
jak o łące.

Często przesiaduje na parapecie dużego, półkoliście zwieńczonego
okna. Tak jak inne dzieci. Nie bawią się, nie śmieją.
Siedzą. Nawet rozmawiać ze sobą nie mogą. Gdy próbują,
zaraz przychodzą opiekunki i biją.

Dzieci muszą się nauczyć nowego języka. Jest trudny, więc
lepiej w ogóle się nie odzywać.

Opiekunki biją też za inne rzeczy. Dziewczynka czasem
w nocy moczy się do łóżka. Za karę lanie dostają wszystkie
dzieci. Jak jedno zaczyna płakać, w lament uderzają też inne.
Wtedy opiekunki robią im zastrzyki. Dzieci potwornie się ich
boją. Po zastrzyku wpadają w otępienie. Nie chce im się już
płakać, siedzą przy oknie.

Dziewczynka nie ma pojęcia, że nazywa się Basia Gajzler
i przebywa w ośrodku Lebensbornu Pommern w Bad Polzin.
To dawny dom zdrojowy Luisenbad. Uzdrowisko Bad Polzin
(czyli Połczyn-Zdrój) podarowało go 30 października 1937 roku
Führerowi, a ten przekazał Lebensbornowi. Do 1939 roku
budynek został przerobiony – dobudowano do niego nowy
gmach z mieszkaniami, biurami i garażem. Ośrodek dysponuje
Basię Gajzler odpowiednio zbadano – zmierzono jej obwód czaszki,
rozstaw oczu. Obfotografowano i nadano jej numer 397
Basię Gajzler odpowiednio zbadano – zmierzono jej obwód czaszki,
rozstaw oczu. Obfotografowano i nadano jej numer 397
60 łóżkami dla matek i 75 dla dzieci. Z raportu z 1941 roku
wynika, że pierwsze dziecko w Pommern przyszło na świat
23 maja 1938 roku. Do 1 września 1941 roku przyjęto 541 matek,
z czego 45 procent to były kobiety zamężne.

Pobyt matki trwał przeciętnie 71 dni. W raporcie nie ma
słowa, że w Pommern przebywają również polskie i czeskie
dzieci przeznaczone do zniemczenia.

W dokumentach ośrodka Basia figuruje jako Bärbel
Geisler urodzona 2 lutego 1939 roku. W rzeczywistości urodziła
się 1 lutego 1938 roku w Gdyni. Mama dziewczynki
zmarła w pierwszych dniach wojny na zawał serca. Ojciec
zaginął podczas kampanii wrześniowej. Reszta rodziny została
z Gdyni wysiedlona. Basia z babcią trafiły do Łodzi.
Zamieszkały w starej oficynie przy ulicy Lipowej. W lutym
1942 roku babcia dostała wezwanie z Jugendamtu. Miała stawić
się ze swoją czteroletnią wnuczką na badania. Komisja
zainteresowała się drobną blondyneczką. Babci powiedziano,
że trzeba zrobić dodatkowe badania. Do domu wróciła sama.
Wnuczki już nie zobaczyła.

Z dokumentów wynika, że Barbara Gajzler została odwieziona
do łódzkiego domu dziecka przy ulicy Przędzalnianej.
Przebywała tam od 21 lutego do 9 marca 1942 roku. Następnie
została przeniesiona do domu dziecka przy ulicy Lokatorskiej,
a 27 maja 1942 roku przesłana do Bruczkowa. Stamtąd pojechała
do Bad Polzin.

Basia, tak jak inne dzieci, przeszła odpowiednie badania
rasowe. Zmierzono jej obwód czaszki, rozstaw oczu.
Obfotografowano i nadano numer 397.

***

Dzień mija za dniem. Dziewczynka siedzi przy oknie, śpi,
je, dostaje zastrzyki, a od czasu do czasu lanie. We wrześniu
1942 roku do ośrodka przejeżdża starszy mężczyzna.
Do pokoju, w którym siedzi, opiekunka wprowadza grupkę
dzieci. Są w majteczkach i koszulkach. Mężczyzna wskazuje
na Basię. Ściąga marynarkę, otula czterolatkę i zabiera ją ze
sobą.

Dziewczynka płacze. Znowu ją gdzieś zabierają! Poza tym
nikt jej nie chce ubrać w ulubione białe futerko z królików.
Dziewczynka nie wie, dlaczego tak lubi tego „królika”. Nie
wie, że właśnie w tym futerku babcia odprowadziła ją w Łodzi
na badania. Futerko jest jedyną pamiątką, wspomnieniem
związanym z domem i rodziną.

Maria i Wilhelm Rossmannowie stracili córeczkę.
Dziewięcioletnia Ursel ciężko zachorowała i zmarła. Dwaj dorośli
synowie służyli na froncie. Małżeństwo zdecydowało się
wziąć dziecko na wychowanie.

Wilhelm zabiera Bärbel Geisler do domu w Lemgo.
W drzwiach witają ją dwie starsze kobiety. Płaczą i przytulają
Basię. Kąpią, karmią i kładą w dziecięcym łóżeczku.

– Dobranoc, Bärbel – mówią.

Dziewczynka płacze, ale budzi się szczęśliwa. Ma tatę,
mamę i babcię. Za chwilę dowie się, że są jeszcze starsi bracia.
Zaczyna się najszczęśliwszy czas w jej życiu. Dom jest duży,
elegancko umeblowany. Bärbel ma swój pokój. Wszyscy domownicy
są mili, rozmawiają, przytulają, ale gdy dziewczynka
coś spsoci, karcą. Bärbel nie buntuje się przeciwko karom.
Wie, że źle zrobiła, a rodzice tak naprawdę bardzo ją kochają.

Jedynym cieniem na jej życiu kładzie się postać z dużego
portretu, który wisi na ścianie. To Ursel. W domu słyszy czasem,
jaka ona była wspaniała. Bärbel chce być jak Ursel. Czuje
się do tego zobowiązana, bo nosi jej sukienki. Gdy skacze na
skakance i skusi, myśli: „Skup się, Ursel nigdy by nie skusiła”.
Nieżyjąca dziewięciolatka staje się niedoścignionym wzorcem.

***

Bärbel nie może mieć pojęcia, że jest malutkim elementem
szaleńczego pomysłu Heinricha Himmlera, jednego
z najpotężniejszych ludzi III Rzeszy, szefa SS, Gestapo,

Dom zdrojowy Luisenbad w Bad Polzin (Połczyn-Zdrój) został zmieniony
w ośrodek Lebensbornu Pommern niemieckiej policji,
ministra spraw wewnętrznych. Ten
człowiek opętany teoriami rasowymi i ideą „dobrej krwi”
w 1934 roku napisał do dowódców SS: „Wszyscy walczyli-
byśmy na próżno, jeśli zwycięstwa militarnego nie uzupełnimy
zwycięstwem narodzin dobrej krwi”. Jak zaznaczył,
rodzenie dzieci nie jest czyjąś prywatną sprawą, ale obowiązkiem
wobec przodków i narodu. Parom, które nie mogły
mieć dzieci, Himmler zalecał: „Każdy dowódca SS powinien
zaadoptować wartościowe pod względem rasowym
oraz genetycznym dzieci i wychowywać je w duchu narodowego
socjalizmu”.

Rok później Himmler powołał do życia instytucję
Lebensborn – Źródło Życia. Nie bez znaczenia dla okoliczności
jej powstania była duża liczba aborcji przeprowadzanych
w Niemczech oraz dzieci urodzonych ze związków pozamałżeńskich.

W latach 30. panna z dzieckiem ciągle stanowiła przykład
niemoralnego prowadzenia i była skazana na społeczny ostracyzm.
Lebensborn miał zapewnić samotnym matkom możliwość
uniknięcia hańby. Po cichu, w tajemnicy kobieta mogła
wydać na świat pełnowartościowe, aryjskie dziecko, które
odpowiednio indoktrynowane przez nowych rodziców miało
wiernie służyć Führerowi. Oczywiście z dyskretnych usług
Lebensbornu mogła skorzystać odpowiednia rasowo kobieta.
Sprawdzano również aryjskość ojca. Nie bez znaczenia były
przynależność do SS, NSDAP oraz narodowosocjalistyczny
światopogląd.

Lebensborn niedługo po powstaniu zaczął otwierać ośrodki
dla przyszłych matek: Hochland niedaleko Monachium,
Harz w Wernigerode, Kurmak w Klosterheide czy Pommern
w Połczynie-Zdroju. Dobrze wyposażone, z miłym personelem.
Urodzone tam dzieci trafiały do rodzin zastępczych lub
adopcyjnych. Zdarzało się jednak, że matki po pewnym czasie
zabierały je ze sobą.

Czego więcej mogła chcieć kobieta, która miała wybór między
nielegalną w III Rzeszy aborcją a życiem w potępieniu?

Dla Himmlera Lebensborn miał znaczenie wojskowo-polityczne.
To ta instytucja miała zapewnić Wehrmachtowi stały
dopływ żołnierzy. Miała produkować niebieskookich blondynów
i blondynki – stuprocentowo oddanych obywateli nowego,
lepszego świata.

O ośrodkach Lebensbornu jeszcze długo po wojnie będzie
się mówić, że były to swoiste „domy rozrodcze”. Że kopulowano
w nich na potęgę, byle tylko jak najwięcej dzieci
przychodziło na świat. Czy rzeczywiście? Dowodów na to
nie ma.

***

Ale Lebensborn ma też drugie, okrutne i zbrodnicze oblicze.

Już 25 listopada 1939 roku Himmler otrzymał raport opracowany
przez Urząd Rasowo-Polityczny NSDAP dotyczący
dawnych ziem polskich włączonych do Rzeszy. „Znaczna część
rasowo wartościowych, ale z narodowych względów niezdatnych
do zniemczenia warstw polskiego narodu będzie musiała
zostać wysiedlona na pozostały polski teren. Jednak należy
próbować wyłączyć z przesiedlenia rasowo wartościowe dzieci
i wychować je w starej Rzeszy w odpowiednich zakładach
wychowawczych. (...) Wchodzące w rachubę dzieci nie mogą
liczyć więcej jak osiem do dziesięciu lat, ponieważ z reguły tylko
do tego wieku możliwe jest prawdziwe przenarodowienie,
tzw. ostateczne zniemczenie. Warunkiem jest całkowite zaprzestanie
utrzymywania jakichkolwiek stosunków z ich polskimi
krewnymi. Dzieci otrzymają niemieckie nazwiska, które
także w źródłosłowie muszą być jednoznacznie germańskie.

Ich rodowód będzie prowadzony przez specjalną placówkę.
Wszystkie rasowo wartościowe dzieci, których rodzice polegli
na wojnie lub zmarli później, będą od razu przejęte przez niemieckie
domy sierot. Z tego względu należy wydać zakaz adoptowania
takich dzieci przez Polaków”.

Akcja germanizacji dzieci obcych narodów była oczkiem
w głowie Himmlera. „Wszelką dobrą krew – to jest pierwszym
założeniem, o którym musicie pamiętać – gdziekolwiek
ją na wschodzie napotkacie, możecie albo zdobyć, albo zabić.
(...) Gdziekolwiek napotkacie dobrą krew, macie ją zdobyć dla
Niemiec albo postarać się o to, by przestała istnieć. W żadnym
wypadku nie może ona znajdować się po stronie naszych
wrogów” – mówił w przemówieniu do wyższych oficerów SS
z 16 września 1942 roku. Rok później w mowie o narodach
słowiańskich w Bad Schachen zaznaczał: „Jest jasne, że w tej
mieszaninie narodów pojawiać się będą zawsze pewne typy
bardzo dobre pod względem rasowym. W tym wypadku – sądzę
– naszym zadaniem jest zabrać ich dzieci do nas – oderwać
od środowiska, choćbyśmy mieli dzieci te zabrać albo ukraść.
Albo zdobędziemy dobrą krew, którą możemy spożytkować
u siebie i wprzęgnąć w nasze szeregi, albo – moi panowie
– możecie to nazwać okrucieństwem, ale natura jest okrutna
– zniszczymy tę krew. Nie możemy usprawiedliwić przed naszymi
synami i potomkami pozostawienia tej krwi po drugiej
stronie”.

Opublikowano dzięki uprzejmości Wydawnictwa Agora.

Boskie. Włoszki, które uwiodły świat 1 Boskie. Włoszki, które uwiodły świat Andrzej Brzozowski
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Plutopia 1 Plutopia Kate Brown
46,45 54,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
W rajskiej dolinie wśród zielska 1 W rajskiej dolinie wśród zielska Jacek Hugo-Bader
37,99 44,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Czarnobylska modlitwa. Kronika przyszłości 1 Czarnobylska modlitwa. Kronika przyszłości Swietłana Aleksijewicz
35,96 42,50
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Tatuaż z tryzubem 1 Tatuaż z tryzubem Ziemowit Szczerek
29,53 34,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Creme de la Kreml 1 Creme de la Kreml Wacław Radziwinowicz
33,83 39,99
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Krym. Miłość i nienawiść 1 Krym. Miłość i nienawiść Maciej Jastrzębski
32,99 39,00
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Wojny Putina. Czeczenia, Gruzja, Ukraina 2014 Wyprzedaż 1 Wojny Putina. Czeczenia, Gruzja, Ukraina 2014 Marcel H. Van Herpen
30,80 44,00
Rabat 30% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Jak podsłuchałem system. Ośmiorniczki czyli elita na widelcu 1 Jak podsłuchałem system. Ośmiorniczki czyli elita na widelcu Konrad Lassota
31,22 36,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Zabójcy w imię Republiki 1 Zabójcy w imię Republiki Vincent Nouzille
35,91 39,90
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Pajęczyna strachu 1 Pajęczyna strachu Ewa Ornacka Karolina Szymczyk-Majchrzak
32,31 35,90
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Inna dusza 1 Inna dusza Łukasz Orbitowski
35,10 39,00
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Alpejscy wojownicy 1 Alpejscy wojownicy Bernadette McDonald
38,06 44,99
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Człowiek to człowiek, a śmierć to śmierć 1 Człowiek to człowiek, a śmierć to śmierć Maria Stepan
33,76 39,90
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Drapieżca. Wspomnienia pilota zdalnego zabójcy 1 Drapieżca. Wspomnienia pilota zdalnego zabójcy
33,83 39,99
Rabat 15% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Jeszcze jeden oddech 1 Jeszcze jeden oddech Paul Kalanithi
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Ania. Biografia Anny Przybylskiej 1 Ania. Biografia Anny Przybylskiej Grzegorz Kubicki
29,99 39,99
Rabat 25% Przedsprzedaż, Premiera 27.09.2017 r.  
W Paryżu dzieci nie grymaszą 1 W Paryżu dzieci nie grymaszą Pamela Druckerman
26,18 34,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Szpiedzy Mossadu 1 Szpiedzy Mossadu Dan Raviv
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Zabójstwo doskonałe 1 Zabójstwo doskonałe Robert Baer
27,92 34,90
Rabat 20% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Saga Puszczy Białowieskiej 1 Saga Puszczy Białowieskiej Simona Kossak
33,68 44,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Jaśnie Panicz. O Witoldzie Gombrowiczu 1 Jaśnie Panicz. O Witoldzie Gombrowiczu Joanna Siedlecka
44,93 59,90
Rabat 25% Dostępny Szybka wysyłka od 24h!
Spod zamarzniętych powiek 1 Spod zamarzniętych powiek Adam Bielecki
33,83 39,99
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
NIEBEZPIECZNE ZWIĄZKI ANDRZEJA LEPPERA - Kto naprawdę go zabił 1 NIEBEZPIECZNE ZWIĄZKI ANDRZEJA LEPPERA - Kto naprawdę go zabił Wojciech Sumliński
32,07 37,91
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Hen. Na północy Norwegii 1 Hen. Na północy Norwegii Ilona Wiśniewska
37,99 44,90
Rabat 15% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Wowa, Wołodia, Władimir. Tajemnice Rosji Putina 1 Wowa, Wołodia, Władimir. Tajemnice Rosji Putina Krystyna Kurczab- Redlich
44,99 49,99
Rabat 10% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Moraliści. Jak Szwedzi uczą się na błędach 1 Moraliści. Jak Szwedzi uczą się na błędach Katarzyna Tubylewicz
29,93 39,90
Rabat 25% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni
Sekretne życie drzew 1 Sekretne życie drzew Peter Wohlleben
42,66 44,90
Rabat 5% Dostępny Wysyłamy w 3-6 dni